Quốc hội thảo luận về ngân sách, đầu tư công

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ

TP - Ngày 29/10, thảo luận về dự toán, kế hoạch phân bổ ngân sách Nhà nước và thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn tại Quốc hội, nhiều đại biểu thẳng thắn chỉ ra thực trạng coi ngân sách như “tiền chùa”, dẫn đến chi “hoành tráng”, chi sai mục đích, chi để phục vụ bệnh thành tích, dự án đầu tư công kém hiệu quả đè nặng lên ngân sách trả nợ…

Tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên chạy trên cao qua quận 2 và quận Thủ Ðức, TPHCM                  Nguồn: CA TPHCM
Tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên chạy trên cao qua quận 2 và quận Thủ Ðức, TPHCM Nguồn: CA TPHCM

Cao tốc 34 nghìn tỷ đồng vừa xong đã hỏng

Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), “hiệu quả đầu tư công vẫn là một vấn đề hết sức lo lắng”. Nhiều dự án chưa có tính cấp thiết hay có giá trị sử dụng không cao như tượng đài hay quảng trường vẫn được xây dựng. Bên cạnh đó, nhiều dự án đầu tư bị đội vốn, bị chậm tiến độ. “Đầu tư kém hiệu quả và lãng phí còn thể hiện ở vô số các dự án đã không bảo đảm chất lượng, vừa hoàn thành xong đã phải sửa chữa, mà ví dụ gần đây nhất là dự án đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi trị giá hơn 34.000 tỷ đồng. Đây là sự lãng phí lớn, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn nhưng chưa được tổng kết, quy đổi ra những tác động tiêu cực đến GDP”, Chủ tịch VCCI nói.

Đề cập các dự án BT, BOT, ĐB Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa) cho rằng, đang có khoảng trống pháp lý trong vấn đề sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư. Ông Diến dẫn chứng, báo cáo của Kiểm toán Nhà nước được công bố gần đây cho thấy, có đến 90% dự án BT đều lựa chọn nhà đầu tư qua chỉ định thầu dù pháp luật có quy định cả hình thức đấu thầu công khai. Bên cạnh đó, quy định về thời điểm giao đất để thanh toán dự án BT và thời điểm giao dự án BT còn bất cập, không rõ ràng dẫn đến việc thanh toán dự án BT bằng quỹ đất không đảm bảo các nguyên tắc của pháp luật. “Không ít dự án BT đang bị biến tướng thành cuộc giao dịch ngầm theo cơ chế xin - cho giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, gây thất thoát nguồn đầu tư công và tài sản công rất lớn”, ông Diến nhận định.

Dẫn kết quả kiểm toán 30 dự án BT, trong đó Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính 4.515 tỷ đồng, ông Diến khẳng định, việc thực hiện dự án BT chưa thực sự giảm đáng kể gánh nặng cho ngân sách. “Vậy, có nên tiếp tục thực hiện các dự án BT như thời gian vừa qua nữa hay không. Phải chăng phải có thể chế mới để siết lại kẽ hở trong quản lý. Đề nghị Chính phủ cân nhắc và báo cáo Quốc hội”, ông Diến nói.

Phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) cho rằng, đó là việc “coi ngân sách là tiền chùa”. “Vì “tiền chùa” nên dẫn đến nhiều khoản chi sai mục đích, chi phục vụ bệnh thành tích, tổ chức lễ kỷ niệm “hoành tráng” và chi xây dựng các trụ sở nhiều hơn là thực hiện các chính sách dân sinh”, bà Hoa nói. Bà Hoa đề nghị Chính phủ cần quyết liệt hơn trong chỉ đạo điều hành, tăng cường kỷ luật kỷ cương, kiên quyết chống lãng phí, xác định rõ trách nhiệm của các bộ ngành, địa phương trong quản lý ngân sách.

Ðầu tư nhiều nhưng hiệu quả chưa rõ

Theo ĐB Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội), trong giai đoạn 2011-2015, tổng số dự án hoàn thành là 1.789; nếu tính đến hết năm 2018, số lượng sẽ là 6.290. Tuy nhiên, hiện chưa có báo cáo nào khẳng định tất cả các dự án đều mang lại hiệu quả thiết thực. “Trong hàng nghìn công trình hoàn thành có bao nhiêu công trình hiệu quả cao, bao nhiêu công trình hiệu quả thấp, bao nhiêu công trình chưa hiệu quả? Hiện nay chúng ta chưa có câu trả lời chính xác”, bà Mai nói.

“Quốc hội phải biết tiền có bao nhiêu, phân bổ như thế nào, vì hiến định Quốc hội quyết định ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương. Ðối với kế hoạch trung hạn phần vốn của địa phương tôi thống nhất như phương án Chính phủ trình là giao các địa phương thực hiện theo thực tế hằng năm và báo cáo Quốc hội sau, vì không cách nào tốt hơn”.

Ông Hoàng Quang Hàm,

Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội

Theo bà Mai, khâu phân bổ nguồn lực đã được chú trọng, song khâu đánh giá hiệu quả sau đầu tư thực sự chưa được quan tâm. Ngay cả trong hệ thống văn bản pháp luật, các quy định chỉ mới tập trung ở phê duyệt, thẩm định, phân bổ; thiếu các quy định về trách nhiệm, hiệu quả sau đầu tư, đặc biệt là thiếu các quy định về tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu ra. Bà Mai đề nghị cần xây dựng tiêu chí về đánh giá hiệu quả đầu ra theo hướng phù hợp thông lệ quốc tế. Đồng thời, ngay từ khi lựa chọn dự án cần làm rõ kết quả đầu ra tương xứng với nguồn lực được đầu tư.

Đề cập tính hiệu quả trong việc đầu tư công, ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, đây là vấn đề lo lắng nhất và đã tồn tại dai dẳng trong nhiều năm nay nhưng vẫn chưa được cải thiện. Mặc dù báo cáo của Chính phủ có nêu hệ số sử dụng vốn (ICOR) đã giảm từ 6,36% trong giai đoạn 2011 - 2014 xuống còn 6,11% giai đoạn 2015 - 2017, nhưng mức giảm là không đáng kể. “Việc phải tốn hơn 6 đồng đầu tư mới có 1 đồng tăng trưởng cho thấy hiệu quả sử dụng vốn vẫn còn rất thấp”, ông Lộc nói.

ĐB Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) băn khoăn về con số các dự án yếu kém, thua lỗ. Đầu nhiệm kỳ này, các cơ quan chức năng chỉ nêu ra 5 dự án thua lỗ, kém hiệu quả, sau đó tăng dần thành 12 dự án. Đến tháng 10/2017, Bộ KH&ĐT lại công bố tình trạng đầu tư không hiệu quả trước nhiệm kỳ này không phải 12 dự án mà là 72 dự án, gây thất thoát 42 nghìn tỷ đồng, làm tăng gánh nặng ngân sách, nhiều dự án dang dở, chậm tiến độ. “Chúng ta cần thống kê rõ ràng, cụ thể, có bao nhiêu dự án đầu tư có hiệu quả, bao nhiêu đầu tư thua lỗ. Bao nhiêu dự án cần được xem xét, kiến nghị, điều tra, xem xét và truy tố”, ông Phương nói.

Ông Phương đề nghị, Chính phủ cần phải xử lý nghiêm sai phạm của các tổ chức, cá nhân để cảnh báo, răn đe, đồng thời rút kinh nghiệm cho các giải pháp đầu tư công thời gian tới. “Trong tình trạng lò đang nóng, cần phải xử lý nghiêm các vi phạm”, ông đề nghị.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 1

Thí điểm hợp nhất 3 văn phòng đoàn ĐBQH, HĐND, UBND

Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 580/2018/UBTVQH14 về việc thí điểm hợp nhất Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH), Văn phòng Hội đồng nhân dân (HĐND) và Văn phòng Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 2

ĐBQH: Luôn dặn mình thận trọng, không cảm tính, cực đoan

“Tôi chỉ biết luôn dặn mình cân nhắc và thận trọng, đặt lợi ích người dân lên trên hết, dùng tri thức, cảm quan của mình ở nhiều góc nhìn để nhận định, đánh giá thật hài hòa và không được cảm tính, cực đoan khi đưa ra mức độ tín nhiệm”, đại biểu Quốc hội Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) chia sẻ với Tiền Phong xoay quanh việc lấy phiếu tín nhiệm.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 3

Đề nghị Bộ Công an xác minh vụ nhắn tin đe dọa, tống tiền ĐBQH

Tổng thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết, Văn phòng Quốc hội đã có văn bản gửi Bộ Công an đề nghị xác minh thông tin nhiều người đang công tác tại Văn phòng đoàn đại biểu Quốc hội bị nhắn tin đe dọa, tống tiền.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 4

Lãnh đạo văn phòng đoàn ĐBQH Hà Nội bị nhắn tin đe dọa

Trao đổi với phóng viên Tiền Phong chiều 17/10, một lãnh đạo văn phòng đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội xác nhận việc bị nhắn tin đe dọa, tống tiền.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 5

Tốn hàng chục tỷ cấp chứng chỉ rồi bỏ xó, ĐBQH nói gì?

Nhiều ý kiến đề nghị không nên cấp chứng chỉ giáo dục thể chất và giáo dục quốc phòng. Bởi vì, ngoài chi phí nộp cho nhà trường (khoảng 30 tỷ đồng/năm), sinh viên cả nước còn mất tiền chụp ảnh thẻ, chi phí, công sức đi lại… Đại biểu quốc hội Lưu Bình Nhưỡng cũng đề nghị Bộ Giáo dục và đào tạo nên xem xét để hướng dẫn các trường ngừng cấp, trước hết là chứng chỉ giáo dục thể chất.

ĐBQH 'bức xúc' việc coi ngân sách như tiền chùa, chi tiêu vô tội vạ  - ảnh 6

ĐBQH Vũ Trọng Kim: Xa dân vì bệnh sĩ rất nặng

“Mấy ông khi đã làm cán bộ to thường sĩ diện, không ngồi chung với dân. Bởi họ nghĩ, khi ngồi chung, để cho dân nói điều này điều kia, có nghĩa mình không phải cán bộ lớn. Bệnh sĩ của cán bộ rất nặng..."

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá