Sự kiện: XUÂN CANH TÝ 2020

Đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng

TPO - Hàng trăm người Mông bản Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) trong trong trang phục dân tộc rực rỡ sắc màu tập trung ở khu nhà rộng cheo leo sườn núi Sơn Bạc Mây cùng ăn Tết – bữa ăn chung đầm ấm không hơi men, khói thuốc.

Ba chị em người Mông xúng xính váy áo truyền thống trước khi đi ăn Tết cộng đồng gần nhà. Ảnh: Thái An.
Ba chị em người Mông xúng xính váy áo truyền thống trước khi đi ăn Tết cộng đồng gần nhà. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 1
Bản Sin Suối Hồ có 132 hộ với 692 nhân khẩu; các gia đình đều có người ăn Tết cộng đồng sáng 29 Tết, trưởng bàn Vàng A Chỉnh cho biết. Ảnh: Thái An.
Sáng 29 Tết, nhà nhà tay xách nách mang bánh dày, gà rang, thịt lợn luộc, cải mèo xào, bắp cải luộc, nước uống đóng chai, bàn ghế gấp… tới khu nhà nguyện của bản để ăn Tết cùng nhau.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 2  Dù là mâm cỗ Tết hay bữa ăn thường ngày, dân bản Sin Suối Hồ đều không dùng rượu bia, thuốc lá. Ảnh: Thái An.

“Năm nào bản ít công chuyện, bà con nhàn nhã thì có thể rồng rắn đến từng nhà ăn Tết nhưng chúng tôi ưu tiên tổ chức ăn Tết cộng đồng kiểu này hơn, áp dụng từ năm 1992”, trưởng bản Sin Suối Hồ, ông Vàng A Chỉnh, trao đổi với phóng viên Tiền Phong sáng mồng 1 Tết.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 3  Trưởng bản Vàng A Chỉnh bên chậu địa lan của gia đình. Ông cho biết, tất cả hộ gia đình trong bản đều trồng địa lan với tổng số khoảng 14.000 chậu. Ảnh: Thái An.  

Cách nay khoảng 40-50 năm, đồng bào Mông vẫn ăn Tết riêng từ ngày 30/11 tới 15/12 âm lịch; người đi làm, học sinh, sinh viên rất khó xin nghỉ làm, nghỉ học để sum vầy dịp này, nên đã hội nhập ăn Tết vào cuối tháng Chạp đầu tháng Giêng cùng đồng bào cả nước, ông Chỉnh cho biết.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 4  Bé Ngọc Ánh vừa xuất viện cũng theo mẹ Giàng Thị Mỵ đi ăn Tết cộng đồng. Ảnh: Thái An.
Mâm cỗ dịp Tết của người Mông thường có bánh dày, thịt trâu gác bếp, mèn mén (ngô xay nhỏ được đồ như đồ xôi)…, trong đó món bánh dày không nhân dẻo quánh là thứ không thể thiếu, giống như bánh chưng của người Kinh.
Một số gia đình vẫn làm bánh dày theo kiểu thủ công: cho bột nếp vào máng gỗ rồi hai người đàn ông dùng thanh gỗ hình chữ L giã liên tục, khi nặn bánh thì dùng lòng trắng trứng gà cho đỡ dính tay, bánh có lớp vỏ ngoài được nướng trên than hồng nên vừa giòn vừa thơm, ăn riêng hoặc chấm mật ong, sữa đặc đều ngon xoắn lưỡi.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 5 Bánh dày bà Vàng Thị Ly làm cho khách chơi Tết thưởng thức cùng sữa đặc. Ảnh: Thái An.

Hai nét đẹp dịp Tết và thường ngày

Có hai điều đặc biệt trong buổi ăn Tết cộng đồng là các hộ gia đình ngồi quây quần bên nhau nhưng thỉnh thoảng qua bàn các nhà khác để thưởng thức đồ ăn, thức uống của hàng xóm; và trên mâm cơm của tất cả mọi nhà đều vắng bóng chai rượu, lon bia, bao thuốc lá, gói thuốc lào.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 6  Hai chị em Dung (trái) và Dính trên đường đến nhà bác chiều 30 Tết. Ảnh: Thái An.

Không chỉ ngày Tết, đồng bào Mông ở bản Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ) mới nói không với hơi men, khói thuốc mà cuộc sống của họ từ những năm 90 của thế kỷ trước đã không rượu, không bia, không thuốc lá, không thuốc lào, không ma túy.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 7  Hai chị em Sú (tiếng Mông nghĩa là Sợi chỉ) và Qua (nghĩa là Bồ câu) tranh thủ chụp ảnh selfie trước khi vào ăn Tết cộng đồng. Ảnh: Thái An.

“Đầu những năm 90 trở về trước, nhiều người trong bản say sưa trong men rượu, trong khói thuốc phiện, tiêu tốn tiền không biết bao nhiêu mà kể. Vì thế, chính quyền, mục sư Hảng A Xà và bà con trong bản kiên trì động viên con em cai nghiện ngay trong bản, đến năm 1995 thì thành công”, trưởng bản Vàng A Chỉnh trao đổi với phóng viên Tiền Phong sau khi nói chuyện với dân bản tại buổi ăn Tết cộng đồng.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 8
Trẻ em Sin Suối Hồ chơi trồng cây chuối, đấu vật trên cánh đồng trơ gốc rạ chiều 30 Tết. Ảnh: Thái An.

Ông Chỉnh nói với bà con về 5 vấn đề chính. Thứ nhất, cả bản năm qua đã chung sức chung lòng xây mới, tu sửa đường sá, trường học, điểm dừng chân cho du khách… với các hoạt động thu chi công khai, minh bạch. Thứ hai, trong mùa khô này rất dễ xảy ra hỏa hoạn, dân bản cần phải cẩn thận khi nấu nướng, đốt lửa trong rừng. Thứ ba, con em trong bản chưa đủ 18 tuổi, chưa có giấy phép lái xe thì không được lái xe máy, ô tô.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 9
Anh Thành địu em Đạt chuẩn bị rời nhà đi chơi Tết. Ảnh: Thái An.

Thứ tư, dân bản duy trì truyền thống không rượu bia, thuốc lá, ma túy, nhất là dịp lễ hội đông người gần xa, dễ phát sinh tình huống phức tạp. Và thứ năm, dịp lễ hội mùa xuân, đông đảo người dân, du khách trong và ngoài tỉnh Lai Châu đến bản, bà con chú ý giữ gìn hình ảnh, tránh xích mích, đánh chửi nhau.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 10
Cô gái Mông đầy thần thái người mẫu trong vườn nhà rực sắc đỏ hoa đào, sắc trắng hoa mận... Ảnh: Thái An.

“Hội Xuân của bản kéo dài từ mồng 5 tới mồng 7 Tết với sự tham gia của hàng vạn bà con và du khách thập phương. Mọi người vui vẻ chơi đánh cầu (nam, nữ cầm vợt gỗ đánh vào ống tre cắm lông gà), ném pao (quả tròn đan bằng tre hoặc khâu nối bằng vải lanh, trong nhồi vỏ trứng hoặc hạt cây để tạo tiếng kêu), tù lu (đánh quay, đánh cù), gọi điện thoại (2 ống nghe đơn giản nối với nhau bằng sợi dây dài), bắn nỏ, đẩy gậy…”, trưởng bản Chỉnh giới thiệu với phóng viên rồi vội vã lên khu đất rộng trên núi cao để đôn đốc việc dựng sân khấu phục vụ lễ hội sắp tới.

đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 11  Ba học sinh lớp 4 Điểm trường Sin Suối Hồ chơi xích đu ở Hợp tác xã Trái tim sáng mồng 1 Tết. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 12  Đu quay dành cho 8 người ở HTX Trái tim. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 13Trẻ nhỏ dùng bóng chuyền chơi bóng đá trong sân trường tiểu học Sin Suối Hồ chiều 30 Tết. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 14Giàng Thị Dở (người Mông thường đặt tên con gái út là Dở, con trai út là Dơ) may váy áo cho mẹ chồng diện Tết. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 15Cánh đồng hoa bướm của anh Vàng A Dơ. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 16“Check-in” ở cánh đồng hoa bướm dịp Tết. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 17 Ba bé gái Mai - Xinh - Cú chơi bập bênh sát trường học trưa 29 Tết. Ảnh: Thái An.
đồng bào Mông ăn Tết cộng đồng Sin Suối Hồ Lai Châu không rượu bia thuốc lá ma túy - ảnh 18Vườn đào rực rỡ có ở khắp bản Sin Suối Hồ dịp Tết. Ảnh: Thái An.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá