Dự thảo Luật Bồi thường Nhà nước: Cần làm rõ hơn tính khả thi

TP - “Sau khi ban hành Luật Bồi thường Nhà nước (BTNN), số vụ khiếu kiện, đòi bồi thường do hành vi gây thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp của công chức sẽ tăng lên, Nhà nước có thể trở thành con nợ”.

Đó là lo ngại của một số Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tại phiên thảo luận về dự luật này, sáng qua (25/12).

Luật Bồi thường Nhà nước ra đời không chỉ bảo vệ công dân bị oan sai mà còn nhắc nhở các công chức nhìn lại mình. Trong ảnh: ông Nguyễn Đình Chiến (trái), một người bị oan, làm việc với Viện KSND TP Cần Thơ, yêu cầu được bồi thường hơn 568 tỷ đồng. Ảnh: Sáu Nghệ

Công chức gây thiệt hại phải bồi thường

Dự thảo Luật BTNN quy định rõ phạm vi phải bồi thường bao gồm: Bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính, hoạt động tố tụng và hoạt động thi hành án.

Tuy nhiên, một số ý kiến tỏ ra lo ngại khi áp dụng luật này trong lĩnh vực giải quyết các thủ tục hành chính, và muốn thu hẹp hơn.

“Công chức gây thiệt hại phải bồi thường, tuy nhiên tôi thấy băn khoăn, nếu mở quá rộng cả sang lĩnh vực hành chính sẽ không khả thi”- Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển lo lắng.

Theo ông Hiển, quy định như vậy có thể còn tạo ra bức bối trong quá trình giải quyết các thủ tục hành chính, nên chăng có bước đi, và trước mắt giới hạn trong lĩnh vực thi hành án, tố tụng bị oan sai, bởi làm ngay, làm rộng sẽ khó khăn.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước đề nghị làm rõ tính khả thi của Luật, cũng như đưa ra mức bồi thường phù hợp, vì đã có trường hợp đòi bồi thường cả chục tỷ đồng.

“Dân sẽ khiếu kiện nhiều hơn, Nhà nước cũng sẽ lúng túng. Nếu không quy định mức tối đa, tối thiểu phải bồi thường, có thể Nhà nước sẽ trở thành con nợ”- Ông Ksor Phước nói. Có ý kiến đề nghị nên giới hạn phạm vi bồi thường và quy định cụ thể những hành vi phải bồi thường.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Pháp luật cho rằng, hoạt động quản lý hành chính trong lĩnh vực nào cũng có khả năng gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức, không nên giới hạn các trường hợp được bồi thường. Điều này cũng phù hợp với quy định của Hiến pháp, pháp luật.

Ngoài ra, theo Luật Khiếu nại - Tố cáo, công dân, cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp của mình.

“Lúc đầu sẽ có một số phức tạp, làm dần sẽ thành nếp, không nên thu hẹp phạm vi, mà cần nghiên cứu, đưa ra mức bồi thường phù hợp”- Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền nói.

Ông Hiền cũng cho rằng, sai sót còn nhiều, không chỉ do năng lực cán bộ, bộ máy hạn chế, mà còn có trách nhiệm của người thi hành công vụ. Phải quy rõ trách nhiệm, có biện pháp chế tài bằng kinh tế để ngăn chặn.

“Luật sẽ góp phần nâng cao tinh thần, trách nhiệm cán bộ, công chức, người đứng đầu cơ quan công quyền, để hạn chế sai sót, lành mạnh hóa nền hành chính, đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng”- Ông Hiền kỳ vọng.

Xử to, xin lỗi bé

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận, Luật này không chỉ bảo vệ công dân bị oan sai, bị gây thiệt hại do các hành vi của công chức trong thi hành công vụ, mà quan trọng hơn nó nhắc nhở công chức nhìn lại mình.

Cũng theo ông Thuận, hiện nay có tình trạng công chức, cơ quan Nhà nước lách Luật Khiếu nại - Tố cáo, không ra quyết định giải quyết theo quy định, thay vào đó là ra một “thông báo”. Do vậy, vụ việc bị tồn đọng, ách tắc, nhưng người dân không thể kiện ra tòa.

Nếu khoanh lại chỉ một số lĩnh vực trong giải quyết hành chính được xem xét bồi thường, thì công dân sẽ rất khó khăn, chưa nói như vậy còn là bước thụt lùi.

Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng cho rằng, ít cơ quan làm đúng các quy định, thủ tục giải quyết khiếu nại. Người dân phải chạy lòng vòng hết nơi này nơi kia.

“Cần đẩy nhanh việc sửa đổi Luật Khiếu nại - Tố cáo. Nếu không có bộ máy, cơ chế hiệu quả, Luật BTNN khó thực thi, do khó có căn cứ xác định thiệt hại trong lĩnh vực này” - Ông Vượng nói.

“Phạm vi của Luật BTNN cần xác định bao gồm cả oan, sai, cả hành vi thực hiện hay không thực hiện công vụ gây hại. Nhiều gia đình tan nát chỉ vì làm sai, xử thì to nhưng xin lỗi rất bé. Chúng ta cần nêu cao trách nhiệm của công chức, không thể để người làm tốt giống như người làm không tốt, người có trách nhiệm giống như người thiếu trách nhiệm” – Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên chốt lại.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Cùng chủ đề

Mới - Nóng