“Hậu Vedan”: Sắn rớt giá mạnh, nông dân lo lắng

TP- Trước việc một số nhà máy sản xuất của Cty Vedan bị đề nghị tạm đình chỉ hoạt động sản xuất, hàng ngàn hộ nông dân trồng cây mì (sắn) cung cấp nguyên liệu cho Cty Vedan đang đứng trước nỗi lo đầu ra và giá cả.

Chúng tôi tìm đến nhà anh Tào “máy cày”, người trồng mì nhiều nhất ở xã Tân Hiệp và là nông dân sản xuất giỏi của huyện Long Thành. Anh Tào tỏ vẻ lo lắng: “Mọi năm, thời điểm này là Vedan đã cho giá thu mua rồi, nhưng đến nay vẫn không thấy động tĩnh gì”.

Gia đình anh Tào trồng được 15 ha mì, hàng năm tới mùa thu hoạch, anh còn mua mì đám của dân trong vùng mỗi vụ 60 – 70 ha. Nhờ cây mì ổn định, anh Tào sắm 2 xe tải và 2 máy cày đi chở mì.

Chỉ những chiếc xe đang đậu trong nhà đang trùm bạt kín anh cho biết: “Mọi năm vào vụ, bốn chiếc xe này số thì chở mì nhà, số thì chở thuê không kịp, nhưng năm nay chưa thấy ai kêu chở”.

Đứng trước đám mì nhà mình, bà Đinh Thị Kim Trong lo lắng cho biết mì nhà bà sắp thu hoạch, đã đầu tư rất nhiều phân bón, công chăm sóc nhưng tình hình thu mua và giá cả hiện nay chắc không trả nổi tiền đầu tư phân bón.

Người được mệnh danh là “vua khoai mì” tỉnh Đồng Nai là ông Hồ Sáu ở xã Tây Hòa (huyện Trảng Bom), có đến 80 ha mì. Không chỉ trồng mì ở Đồng Nai, ông  Sáu còn ra tận Bình Thuận, đến Tây Ninh, Bình Phước thuê đất trồng mì. Ngoài ra đến vụ thu họach mì, ông Sáu còn thu mua lại của nông dân hàng trăm ha mì để bán cho Cty Vedan và sơ chế mì khô bán cho các nhà máy sản xuất thức ăn gia súc.

Ông Sáu cho biết: “Việc Vedan vi phạm thì bị chế tài là cần thiết, nhưng nhà nước phải có kế hoạch thế nào để giúp người nông dân tiêu thụ  mì và ổn định giá cả. Tình hình này nông dân lo lắm, hiện nay mới đầu vụ thu họach mà giá củ mì tươi chỉ còn 600đ/kg, vụ trước là 1.300đ/kg. Nếu Vedan không thu mua mì thì chắc chắn nhà máy thu mua mì sẽ ép giá”.

Ông Sáu liên hệ với Cty Vedan thì được biết nếu các nhà máy của Cty Vedan vi phạm bị tạm đình chỉ sản xuất thì chỉ còn khoảng 50% tổng công suất hoạt động, chắc chắn sản lượng sản xuất của nhà máy sẽ giảm. Ông Sáu tính toán: “Giá nào cũng phải bán vì mì khô chống ẩm, chống mọt đúng kỹ thuật cũng chỉ giữ 5 tháng. Coi như tôi mất đứt mấy tỷ đồng”.

Anh Tào với đám khoai mì đến ngày thu hoạch nhưng chưa bán được

Nông dân trồng mì không có hợp đồng ràng buộc

Theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Thanh tra Bộ TN&MT buộc Cty Vedan phải chịu trách nhiệm đảm bảo quyền lợi cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình đã ký hợp đồng kinh tế cung cấp nguyên liệu cho Cty trong thời gian bị tạm đình chỉ hoạt động.

Tuy nhiên hầu như các địa phương và người dân cho biết chỉ có thời gian đầu khi mới hoạt động, thông qua UBND xã, Cty ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm cho nông dân trồng mì. Nhưng khi cây mì đã phát triển với diện tích lớn thì Cty Vedan không còn ký hợp đồng.

Cty chỉ ký với các cơ sở chế biến cung cung cấp tinh bột, nhưng chỉ ký vào mỗi đầu vụ cho nên hiện nay Cty không có ràng buộc gì với người nông dân.

Ông Hồ Sáu kể lại vào năm 1995 khi mới hoạt động, Cty Vedan cần nguyên liệu cho nhà máy nên ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với dân, bằng hình thức ứng tiền cho dân trồng mì và khi thu hoạch nông dân phải bán một lượng nhất định cho Cty theo giá đã hợp đồng để trừ nợ.

Tuy nhiên đến vụ thu hoạch, do giá mì thị trường cao hơn nên nhiều nông dân đã bán ra ngoài không thực hiện đúng hợp đồng, Cty chỉ thu được khoảng 1/10 so với hợp đồng. Kể từ năm sau, Cty Vedan không còn ký hợp đồng, nhưng đến vụ thu hoạch Cty đưa ra giá mua mì cao hơn thị truờng, do vậy hầu hết lượng mì nông dân thu hoạch đều được đưa đến bán cho Cty Vedan.

Xe cộ dùng để chở khoai mỳ nay lấp bạt nằm yên một chỗ
Với diện tích cây mì trong toàn tỉnh đến gần 20 ngàn ha, sản lượng gần 500 ngàn tấn mỗi năm, hàng năm củ mì tươi nông dân trồng ra chủ yếu là bán cho Cty Vedan.

Trước tình hình người dân lo lắng cho đầu ra của cây mì, ông Võ Công Tâm, Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp cho biết: “Mấy ngày nay chúng tôi cũng đang lo quá. Hội nông dân xã đã đi liên hệ với các nhà máy thu mua củ mì nhưng cũng chưa có kết quả khả quan. Đến các cơ sở sản xuất củ mì ở xã Hố Nai (Trảng Bom) thì các cơ sở ở đây mua không nhiều và với giá 600đ/kg củ tươi, cộng thêm công vận chuyển đến bán thì coi như lỗ nặng”.

Ông Trần Văn Quang, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai nói: “Chúng tôi đã dự đoán trước tình hình này, nên đã có văn bản gửi đến Hội Nông dân các địa phương yêu cầu báo cáo tình hình diện tích cây mì, sau đó sẽ liên hệ với các nhà máy thu mua mì nắm sản lượng nhu cầu sản xuất để có kế hoạch thu mua mì của nông dân”.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá