Ngành sữa có lỗi nhưng gian dối thì… không hẳn!

TP - Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, ông Nguyễn Tuấn Khải, cho rằng, để tình trạng ghi nhãn lập lờ như trên một phần ngành sữa cũng có lỗi khi không giải thích rõ cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Tuấn Khải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam.
Ông Nguyễn Tuấn Khải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam.

>> Nhiều mặt hàng sữa nhập khẩu đội bốn lần giá vốn

Báo Tiền Phong có nêu tình trạng các doanh nghiệp sữa lập lờ trong việc ghi nhãn sữa tươi và sữa hoàn nguyên tiệt trùng. Với tư cách Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, ông đánh giá thế nào về việc này?

Ngành sữa vừa tổ chức lại Hiệp hội và cũng bàn là phải làm lại cả tiêu chuẩn để thống nhất tiêu chuẩn cho ngành sữa trên toàn quốc. Ngành sữa có lỗi là do không có Hiệp hội, nên việc giải thích cho người tiêu dùng không rõ.

Trên thế giới sữa bột pha thành sữa tươi được coi là tiến bộ của thế kỷ 20. Giống như gạo sản xuất ra phải làm khô lại, không thể ăn tươi được. Trong khi dư luận ở Việt Nam chưa rõ vấn đề này. Mọi người vẫn cho rằng sữa tươi là tốt nhất. Đàn bò sữa hiện nay của Việt Nam mới chỉ đáp ứng được vài chục phần trăm nhu cầu thì lấy đâu ra sữa tươi nhiều thế.

Ông Nguyễn Tuấn Khải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam.
Ông Nguyễn Tuấn Khải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam..
Về vấn đề sữa hoàn nguyên, ngay như ví dụ đối với sữa bột cho trẻ em hiện nay, thực ra trên thế giới họ sử dụng nhiều. Họ phải dùng 10 lít sữa tươi sấy khô để có một kg sữa bột. Khi dùng thì một kg sữa bột được pha ra thành 10 lít sữa tươi. Các loại sữa này thường được gọi là sữa nguyên kem. Loại sữa này bảo quản khó, tối đa là được một năm. Nhưng nếu tách bơ, dầu ra khỏi loại sữa này, chỉ còn bột gầy thì bảo quản được tới 3 năm.

Hiện, nhiều doanh nghiệp thường chỉ ghi nhãn là sữa tiệt trùng, sữa nguyên chất, trong khi ở phần chỉ dẫn thành phần thì có ghi được làm từ sữa bột. Theo ông, việc ghi nhãn này có đúng như quy định của pháp luật về ghi nhãn hàng hóa?

Vấn đề ghi nhãn, trước đây Cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm, Bộ Y tế có cho phép với những loại sữa nước sử dụng 100% sữa tươi, có cho thêm đường và không được cho thêm chất gì khác thì được gọi là sữa tươi 100% nguyên chất. Nhưng nay dù sử dụng 100% sữa tươi nhưng có cho thêm đường thì doanh nghiệp phải bỏ từ “100% nguyên chất” đi. Với quy định này, hầu hết các loại sữa trên thị trường không thể gọi là sữa tươi nguyên chất được vì nó có đường (tỉ lệ 3% - 4%).

Việc các doanh nghiệp lập lờ ghi nhãn như báo chí nói thì trong Hiệp hội cũng có bàn. Cũng cần giải thích ở đây là từ thời bao cấp việc ghi nhãn sữa được làm theo kiểu cứ là sữa nước thì gọi là sữa tươi. Cho nên các doanh nghiệp sữa lớn đều ghi là sữa tươi trên các sản phẩm sữa nước sản xuất ra.

Đến thời gian gần đây báo chí phát hiện việc này và bảo doanh nghiệp gian dối cũng không hẳn đúng. Thực ra là do ảnh hưởng của cái nếp quen rồi. Sau khi báo chí phản ánh thì các doanh nghiệp có sự thay đổi trong ghi nhãn.

Ông có nói việc các doanh nghiệp có thói quen ghi sữa tiệt trùng trên các bao gói sữa nước một phần là do lịch sử để lại nhưng theo Tiêu chuẩn Việt Nam 7028 năm 2002 thì tất cả sữa nước có sử dụng sữa bột thì phải đề rõ “sữa hoàn nguyên tiệt trùng”?

Thực tế phải thừa nhận, với đàn bò sữa hiện nay thì ngay cả các nước khác trong khu vực như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc... cũng không tài nào đạt được 30% -40% lượng sữa tươi cung cấp cho thị trường. Các mức này chỉ có ở các nước châu Âu, châu Mỹ, những nơi phát triển sản xuất sữa bò được coi như sản xuất lúa gạo. Chính vì lượng sữa không đáp ứng được như vậy nên mới có câu chuyện gian dối trong sữa bột, sữa nước.

Quy định này được đưa ra năm 2002, khi đó tôi còn là Cục phó Cục Chế biến Thương mại Nông lâm thủy sản và Nghề muối của Bộ NN&PTNT. Đúng là văn bản có quy định như vậy nhưng văn bản không quy định rõ phải ghi “sữa hoàn nguyên tiệt trùng” trên nhãn nào, nhãn mặt hay nhãn bên.

Trong thực tế từ năm 2002 đến 2007 các công ty sữa phản đối khá quyết liệt quy định này vì khi xuất khẩu không phù hợp với danh mục ghi nhãn mác của quốc tế. Sau những nhà làm luật thấy cũng có lí nên không kiểm tra việc này nữa. Cho đến nay các nhà sản xuất cũng không nhất trí trong việc ghi nhãn sữa hoàn nguyên trên các sản phẩm sữa nước có sử dụng sữa bột.

Mới đây Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Việt Nam (Ủy ban Codex Việt Nam) cũng họp về việc này và thống nhất không đề là sữa hoàn nguyên trên bao bì nữa. Nếu anh làm bằng sữa bột thì ghi rõ làm bằng sữa bột còn tất cả đều gọi là sữa tiệt trùng nhưng trong phần chỉ dẫn vẫn phải ghi rõ ràng đây là sữa bột.

Nhưng đến nay Tiêu chuẩn Việt Nam 2002 vẫn còn có hiệu lực. Nếu doanh nghiệp không đồng ý thì có nghĩa doanh nghiệp được quyền phủ định văn bản luật đã được ban hành của cơ quan chức năng?

Suốt từ năm 2002 đến nay, các nhà máy, các doanh nghiệp đã nhiều lần đề nghị bỏ việc ghi nhãn này. Tại cuộc họp giữa Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT và Bộ KH-CN các doanh nghiệp cũng đề nghị thay đổi lại tiêu chuẩn này. Hiện các cơ quan chức năng đang chuẩn bị để đưa ra quy định mới về việc ghi nhãn.

Với chiến lược phát triển ngành của Bộ Công Thương đưa ra trong thời gian qua, nếu chúng ta chỉ trông chờ vào đàn bò thì không thể phát triển được. Như vậy vẫn phải nhờ cậy vào sữa bột. Còn nếu không cho làm nhà máy sản xuất sữa từ sữa bột thì sau này dân nghỉ uống. Đó là bài toán cần giải quyết.

Phạm Tuyên

Thực hiện

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá