Nhiều sai phạm, từ 'Ban' đến 'Bộ'

TP - Dự án cải tạo, nâng cấp Cảng Hải Phòng giai đoạn khẩn cấp và giai đoạn II vừa được Thanh tra Chính phủ công bố nhiều sai phạm trong nhiều khâu. Có những sai phạm kỳ quặc: Hồ sơ đấu thầu quốc tế dùng tiếng Anh, nhưng đa số cán bộ chấm thầu lại mù tịt ngôn ngữ này, thậm chí Bộ GTVT vượt quyền Thủ tướng...

Cảng Hải Phòng. Ảnh: Phạm Yên
Cảng Hải Phòng. Ảnh: Phạm Yên

Cảng Hải Phòng. Ảnh: Phạm Yên
Cảng Hải Phòng. Ảnh: Phạm Yên.

Sử dụng kết quả khảo sát phục vụ thiết kế 2 năm trước

Dự án này thuộc dự án nhóm A, sử dụng nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản, do Thủ tướng ký quyết định đầu tư; bắt đầu triển khai từ năm 1995, tổng mức đầu tư hơn 2.432 tỷ đồng, do các nhà thầu Nhật Bản và Thái Lan thực hiện. Báo cáo thanh tra nêu nhiều sai phạm trong việc thực hiện dự án, như chất lượng chuẩn bị đầu tư thấp, dựa vào những kết quả khảo sát không chính xác nên nhiều lần phải thay đổi thiết kế, mở rộng diện tích triển khai dự án, tăng hạng mục đầu tư.

Chẳng hạn, nhà thầu Nhật Bản là Nippon Koei không khảo sát, mà sử dụng kết quả khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn đã được một đơn vị khác lập trước đó 2 năm, dẫn đến kết quả khảo sát phục vụ thiết kế thiếu chính xác, nhưng Ban quản lý dự án vẫn chấp nhận thanh toán.

Tùy tiện thuê thầu phụ

Ngay trong việc lựa chọn nhà thầu, dự án cũng có nhiều sai sót. Theo quy định, khi một nhà thầu nước ngoài vào thực hiện dự án tại Việt Nam bắt buộc phải liên doanh với các nhà thầu trong nước hoặc sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam. Tuy nhiên, nhà thầu Mitsui Engineering Nhật Bản và nhà thầu liên danh IHI-MES Nhật Bản không đáp ứng được yêu cầu này vẫn được dự thầu và trúng thầu.

Điều kỳ quặc là, hồ sơ mời thầu quy định ngôn ngữ đấu thầu bằng tiếng Anh thay vì tiếng Việt. Thế nhưng, thực tế, có 11/15 cán bộ tổ chuyên gia đánh giá thầu thuộc Ban quản lý Dự án (QLDA) Cảng Hải Phòng không thể đọc, dịch, hiểu các nội dung trong bản hợp đồng mời thầu, hồ sơ dự thầu, hợp đồng... Từ đó, dẫn tới kết quả chấm thầu không chính xác.

Đã thế, trong việc thực hiện dự án có nhiều sai sót gây thiệt hại, thất thoát kinh phí lớn. Chẳng hạn, nhà thầu Penta - Toa được nhận 84% hạng mục cải tạo luồng tàu và xây dựng bến container Chùa Vẽ, nhưng nhà thầu này giao lại cho Tổng Cty xây dựng đường thủy (Vinawaco) đến 40% giá trị hợp đồng. Sau khi nhận bàn giao, Vinawaco đã không thực hiện hạng mục nào, mà nhượng lại cho 16 đơn vị khác (trong đó 9 thuộc Vinawaco và 7 đơn vị ngoài) không nằm trong danh sách nhà thầu phụ quy định.

Vượt quyền Thủ tướng

Việc quản lý tài sản của dự án cũng có nhiều vấn đề. Đặc biệt là việc Ban QLDA điều chuyển 3 ô tô cho Cảng Hải Phòng không đúng thẩm quyền. Hơn nữa, khoản thuế khi mua ô tô hơn 1,2 tỷ đồng đáng ra nhà thầu Nhật phải nộp nhưng Ban QLDA lại lấy ngân sách để nộp hộ.

Ban QLDA và cả Bộ GTVT trong quá trình thực hiện dự án đã có nhiều quyết định vượt thẩm quyền; có nhiều hạng mục "tiền trảm, hậu tấu", quyết rồi mới xin ý kiến Chính phủ. Điển hình, Bộ GTVT phê duyệt gói thầu số 2 (công tác xây dựng) mà không được Thủ tướng ủy quyền.

Với những sai phạm trên, Thanh tra Chính phủ đề nghị giảm trừ khi quyết toán số tiền gần 30 tỷ đồng, và xem xét xử lý khi quyết toán dự án 141 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ GTVT kiểm điểm trách nhiệm các cá nhân, tổ chức để xảy ra sai phạm. Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Công an tiến hành điều tra xử lý các sai phạm.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng