Những câu hỏi lớn trong vụ cá chết trắng biển miền Trung

TPO - Vụ cá chết trắng dọc bờ biển miền Trung đã khiến cho các bộ ngành khẩn trương vào cuộc tìm nguyên nhân. Còn đó những câu hỏi về độ ảnh hưởng và hướng xử lý thế nào để ổn định cuộc sống cho người dân.

Những khu vực nào bị ảnh hưởng?

Ngày 10/4 tại Hà Tĩnh, người dân phát hiện cá lồng bè và cá tự nhiên quanh khu vực cảng Vũng Áng, đảo Sơn Dương (TX Kỳ Anh) bất ngờ chết hàng loạt. Sau đó, tại Quảng Bình, tình trạng cá chết bất thường cũng xuất hiện ở vùng biển huyện Quảng Trạch, Bố Trạch, Quảng Ninh, Lệ Thủy và thành phố Đồng Hới. Thực trạng báo động này tiếp tục lan rộng đến Quảng Trị, Huế, tính đến ngày 25/4 đã có 10 tấn cá chết ở Hà Tĩnh, 25 tấn cá chết ở Quảng Bình và 30 tấn cá ở Quảng Trị.

Nguyên nhân nào khiến cá chết bất thường?

Từ ngày 20/4, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đều có đoàn vào khảo sát thực địa, lấy mẫu cá, mẫu nước và mẫu đất để tìm nguyên nhân.

Các nguyên nhân cá chết do bệnh dịch, tràn dầu đều bị loại trừ. Các bộ khẳng định có độc tố rất mạnh từ môi trường tự nhiên gây họa. Nghi vấn lớn nằm ở Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh khi có đường ống xả thải chôn dưới đáy biển. Vài ngày trước khi cá chết bất thường, công ty đã tiến hành súc rửa đường ống. Đường ống này rộng 1m, dài 1,5 km, sâu 17 m và cách bờ khoảng 1,5 km.

cá chết ở biển miền trung - ảnh 1

Nước súc rửa đường ống độc ở mức nào?

PGS.TS Trần Hồng Côn, Khoa Hóa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội cho biết, hầu hết các hóa chất này đều thuộc nhóm diệt sinh vật, cực kỳ nguy hiểm, đã được châu Âu và Mỹ khuyến cáo cấm tuyệt đối không được ăn, không được tái sử dụng và đặc biệt chỉ được sử dụng trong các hệ thống kín, có nghĩa là nếu dùng hóa chất tẩy rửa thì không được tẩy rửa ở bề mặt bên ngoài mà chỉ được tẩy rửa ở bên trong. Đặc biệt các hóa chất này phải được loại bỏ trước khi ra môi trường vì chúng cực kỳ nguy hiểm.

Tuy nhiên, hiện chưa đủ cơ sở để chứng minh việc súc rửa đường ống của Formosa là nguyên nhân chính vì chưa có kết quả phân tích. Công tác phân tích đang được Trung tâm Quan trắc môi trường, Tổng cục Môi trường thực hiện. (Xem chi tiết)

Cá chết trắng ảnh hưởng đến cuộc sống người dân như thế nào?

Hiện tượng cá chết khiến nhiều ngư dân miền Trung lâm cảnh lao đao. Hải sản rớt giá thê thảm, chợ cá ế ẩm vắng tanh, các chủ nhà hàng lo lắng sẽ khó làm ăn và có thể ảnh hưởng đến du lịch. 

cá chết ở biển miền trung - ảnh 2 Ngư dân khóc ròng vì cá chết hàng loạt.

Mặc dù hiện tượng cá chết chưa xảy ra ở biển Đà Nẵng, nhưng nhiều ngày qua, hàng cá trong các chợ trên địa bàn cũng rơi vào cảnh đìu hiu. 11h trưa 22/4, hàng cá trong chợ Hòa Khánh (quận Liên Chiểu) chỉ lác đác vài khách. Các quầy hàng còn đầy ắp cá, bên dưới chất hàng loạt thùng xốp chứa các loại cá lớn, còn nguyên con. Chị Nguyễn Thị Liên, một tiểu thương, nói: “Bình thường bán qua 12h trưa, mỗi ngày gần cả tạ. Mấy hôm nay bán có hai ba chục ký mà không ai mua nên dọn hàng về sớm. Người dân đi chợ toàn hỏi tui lấy nguồn cá ở đâu, họ sợ chợ nhập cá chết không dám ăn”. (Xem chi tiết).

Các hiện tượng cá chết bất thường trên thế giới?

Những ngày gần đây, tại các vùng biển khác trên thế giới, hiện tượng cá chết cũng diễn ra bất thường.

Ngày 18/4, báo chí Chile đưa tin, khoảng 4.000 tấn cá mòi chết, dạt vào bãi biển ở khu vực La Araucania. Một nhóm thợ lặn hải quân Chile lặn xuống khu vực ven bờ, xác định lớp cá chết dày tới một mét. Đại diện cộng đồng ngư dân cho rằng, lượng cá chết có thể lên tới 20.000 tấn. Các nhà khoa học Chile nói rằng, cá chết trắng bờ biển là hiện tượng tự nhiên, nguyên nhân có thể là do nước trong khu vực vịnh kín bị thiếu ôxy.

cá chết ở biển miền trung - ảnh 3 Cá chết ở khu vực Magdalena, Colombia.

Ngày 22/4, báo chí Colombia đưa tin, cá biển chết trắng bờ biển khu vực Magdalena thuộc tỉnh Algarrobo. Thị trưởng thành phố Zapayán ở khu vực Magdalena nói rằng, những cơn mưa đầu tiên chứa hàm lượng acid cao có thể là nguyên nhân. Tuy nhiên, một số chuyên gia môi trường cho rằng, đó là do nhiệt độ thay đổi đột ngột, dẫn tới thay đổi nồng độ pH và cạn kiệt ôxy. (Xem chi tiết)

Các hướng xử lý vụ việc?

Sau khi hiện tượng cá chết diễn ra, các cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra nguyên nhân và đưa ra các biện pháp khắc phục.

Ngày 19/4/2016, Cục kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường đã có Kế hoạch về việc khảo sát hiện trạng môi trường ven biển từ Hà Tĩnh đến Quảng Bình để tiến hành khảo sát từ ngày 20/4.

Ngày 22/4, ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh xác nhận có đường ống dẫn thải ra biển. Ống xả thải dài 1,5 km, đường kính 1,5 m được Bộ Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) cho phép lắp đặt để xả nước thải đã qua xử lý của Formosa, nằm trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được cơ quan chức năng phê duyệt.

Chiều 23/4 tại Hà Tĩnh, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng lãnh đạo 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế tổ chức thảo luận đánh giá tình hình cá chết hàng loạt thời gian qua.

Văn phòng Chính phủ chiều ngày 25/4 có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về hiện tượng hải sản chết bất thường. Theo đó, Thủ tướng giao UBND các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế rà soát, thống kê các hộ nuôi trồng, khai thác thuỷ, hải sản bị thiệt hại, mức độ thiệt hại, đảm bảo đầy đủ, chính xác; có đề xuất biện pháp hỗ trợ cho bà con ngư dân, nhất là các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo, khó khăn, các trường hợp bị thiệt hại lớn, nặng nề, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá