Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Võ Hồng Phúc:

ODA sẽ không còn bị “xà xẻo”

Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Võ Hồng Phúc khẳng định dự thảo nghị định mới về quản lý và sử dụng nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) sẽ giúp chặn tình trạng ODA bị "xà xẻo".

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Võ Hồng Phúc
Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH-ĐT) đã trình Chính phủ dự thảo nghị định mới (sửa đổi, bổ sung nghị định 17) về quản lý và sử dụng nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA).

Những qui định về quản lý và sử dụng ODA sẽ được thay đổi như thế nào để có thể tăng cường quản lý, hạn chế những thất thoát như đã xảy ra tại Ban quản lý dự án 18 (PMU18)?

Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Võ Hồng Phúc cho biết: Dự kiến nghị định mới sẽ được Chính phủ thông qua và ban hành trong tháng mười này. Điểm mới nổi bật nhất của dự thảo nghị định lần này so với nghị định 17 trước đây là sự phân cấp mạnh mẽ trong quản lý dự án đầu tư.

Trước đây, việc phân cấp cũng đã được tiến hành, nhưng cuối cùng khi xảy ra vụ việc như PMU18 thì trách nhiệm không thuộc về ai cả. Phân cấp lần này khác trước đây như thế nào để tránh tình trạng đó, thưa ông?

Nói chính xác thì trước đây mới chỉ có sự phân công trách nhiệm trong quản lý và sử dụng ODA chứ chưa phải là phân cấp đúng nghĩa. Chính vì vậy, rút kinh nghiệm vụ PMU18, Bộ KH-ĐT và các cơ quan quản lý nhà nước về ODA đã rà soát lại để khắc phục sự chồng chéo hoặc buông lỏng trong quản lý, đồng thời tăng cường phân cấp và chịu trách nhiệm của các bộ, ngành về quản lý và sử dụng ODA.

Theo dự thảo mới này, việc phân cấp cho các bộ, ngành, địa phương quản lý các dự án ODA sẽ được tiến hành mạnh mẽ, không phụ thuộc đó là dự án nhóm A, B hay C.

Sự phân cấp này gắn với phân cấp trách nhiệm trong quản lý, sử dụng vốn và nếu có chuyện gì thì trách nhiệm là rõ ràng, không ai có thể đổ lỗi cho ai hay nhận trách nhiệm chung chung được nữa. Đây là điều mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh khi chỉ đạo việc xây dựng nghị định này.

Như vậy trách nhiệm của chủ đầu tư và các PMU sẽ được qui định như thế nào?

Một trong số nhiều công trình do PMU18 quản lý và thực hiện
Chắc chắn sẽ rõ. Trước đây dự án nhóm A thường phải trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đầu tư, nay phân cấp cho bộ, ngành, UBND các địa phương có dự án thẩm định, phê duyệt và thực hiện. Thủ tướng Chính phủ chỉ quyết định các dự án trọng điểm quốc gia mà Quốc hội cho chủ trương đầu tư. Như vậy thì bây giờ anh nào phê duyệt, anh đó chịu trách nhiệm hoàn toàn.

Nhưng vấn đề quản lý dự án vốn được coi là một trong những điểm yếu trong việc quản lý và sử dụng vốn ODA. Lấy gì đảm bảo là phân cấp như vậy sẽ hạn chế được những điểm yếu đó?

Chính phủ mới ban hành nghị định 112 bổ sung một số điều về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, trong đó qui định trong trường hợp chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án thì phải thành lập PMU để giúp chủ đầu tư thực hiện dự án. Trong trường hợp cần thiết, PMU có thể thuê tư vấn quản lý, giám sát một số phần việc của dự án.

Trường hợp thứ hai, chủ đầu tư có thể thuê tư vấn quản lý dự án (có thể hiểu đây là hình thức thuê “PMU”), tuy nhiên chủ đầu tư phải có đầu mối kiểm tra theo dõi việc thực hiện hợp đồng của tư vấn. Chủ đầu tư được giao vốn ODA chịu trách nhiệm kể từ khâu chuẩn bị dự án đến khâu nghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng.

Điểm mấu chốt là ban quản lý dự án sẽ do chủ đầu tư thành lập. Đây là cái khác so với cách thức quản lý hiện nay, khi mà ban quản lý dự án do bộ, ngành chủ quản thành lập.

Vậy thì vai trò của Bộ KH-ĐT là ở đâu trong suốt quá trình sử dụng vốn ODA, thưa bộ trưởng?

Bộ KH-ĐT sẽ chỉ còn tập trung hai công việc chính là quản lý khâu đầu và khâu cuối của mỗi dự án sử dụng vốn ODA. Căn cứ vào chiến lược, qui hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Chính phủ, ngành, địa phương và tiêu chí lựa chọn, bộ sẽ xây dựng danh mục dự án kêu gọi tài trợ trình Thủ tướng quyết định. Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ODA, cụ thể là đảm nhiệm việc theo dõi tình hình thực hiện dự án, hậu kiểm và đánh giá kết quả thực hiện.

Trong một báo cáo về tình hình đầu tư và quản lý đầu tư, bộ của ông đã phản ảnh rằng việc báo cáo tình hình thực hiện dự án của các bộ, ngành thường không được tuân thủ đúng. Bây giờ khi mà Bộ KH-ĐT “rút” ra khỏi quá trình thực hiện dự án, liệu việc giám sát có còn thực hiện được?

Chính việc tập trung vào hai công việc chính sẽ giúp Bộ KH-ĐT thực hiện việc giám sát hiệu quả hơn vì không phải “sa” vào các công việc cụ thể khác. Bộ sẽ tập trung hơn vào việc rà soát, đốc thúc các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm công tác báo cáo về dự án đầu tư và nếu cảm thấy có “vấn đề” nào đó về dự án thì việc thanh tra, kiểm tra sẽ được thực hiện ngay.

 Với những sửa đổi này, liệu có thể chắc chắn là việc tiếp nhận và sử dụng vốn ODA tới đây sẽ được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ như cam kết của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với Chính phủ Nhật Bản trong chuyến đi mà ông đã tháp tùng vừa rồi?

Tôi nghĩ rằng hoàn toàn có thể tin tưởng được. Nhất là khi chúng ta đã có những bài học đáng nhớ như PMU18.

Theo Nhật Linh
Tuổi trẻ

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá