Đại sứ Ngô Quang Xuân:

Theo sát tình hình quốc tế để chủ động trên bàn làm việc tại HĐBA

TP - Đây là tâm sự của Đại sứ -Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh LHQ và các tổ chức quốc tế tại Geneva Ngô Quang Xuân về hoạt động của Việt Nam tại Liên Hợp Quốc.

Đại biểu các nước chúc mừng Đại sứ Lê Lương Minh về việc Việt Nam được bầu vào Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc  Ảnh: Bùi Ngọc Hải
Vừa trở về từ Geneva (Thụy Sĩ) để tham gia kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XII, Đại sứ  -Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh LHQ và các tổ chức quốc tế tại Geneva Ngô Quang Xuân (hiện là Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội) đã dành cho Tiền phong cuộc trao đổi về sự kiện thời sự nổi bật vừa qua là, việc Việt Nam được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an (HĐBA) Liên Hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2008-2009.

Cảm xúc về sự kiện này vẫn đầy ắp trong giọng nói của ông Ngô Quang Xuân, bởi vì “tôi được vinh dự là người đã góp phần trong việc lên phương án và cũng là người vào tháng 2/1997 đã thay mặt Chính phủ thông báo chính thức về việc Việt Nam đã quyết định ứng cử vào HĐBA LHQ, cũng như đề nghị các nước châu Á ủng hộ quyết định này”- Ông Ngô Quang Xuân nói.

Đại sứ Ngô Quang Xuân cho biết, Việt Nam bắt đầu đẩy mạnh các hoạt động tham gia cơ chế lãnh đạo tại LHQ từ năm 1995, là năm kỷ niệm 50 năm thành lập tổ chức này.

Trong dịp kỷ niệm 50 năm thành lập LHQ, lần đầu tiên nguyên thủ quốc gia của Việt Nam, lúc đó là Chủ tịch nước Lê Đức Anh, đã đáp máy bay Việt Nam để hạ cánh xuống sân bay JFK-New York để tham dự.

Theo Đại sứ Ngô Quang Xuân, có ba thuận lợi cơ bản để Việt Nam tham gia các hoạt động của HĐBA: Thứ nhất, uy tín quốc tế của Việt Nam đã được khu vực và thế giới thừa nhận; thứ hai, trong 30 năm là thành viên của LHQ, nhất là từ năm 1995, Việt Nam đã tham gia vào nhiều diễn đàn của LHQ, từ chính trị, an ninh, cho đến dân quyền, dân chủ, do vậy đã có đủ kinh ngiệm để đóng góp vào những công việc trọng đại chung của thế giới, đặc biệt là vấn đề thực hiện Hiến chương LHQ trong công cuộc bảo vệ hoà bình, ngăn ngừa chiến tranh; thứ ba, đội ngũ cán bộ ngoại giao đã được chuẩn bị để đủ sức đảm đương công việc mới.

Ông Ngô Quang Xuân Ảnh: Phạm Yên
Thưa đại sứ, có ý kiến cho rằng, trở thành thành viên không thường trực HĐBA là một vinh dự, nhưng ứng xử ở đó như thế nào để khẳng định và nâng vị trí quốc tế của mình mới là quan trọng. Dư luận quan tâm đến cơ chế phát ngôn xin chủ trương từ các cấp có trách nhiệm, và cung cách làm việc ra sao để có thể bày tỏ thái độ, quan điểm trước  những vấn đề mang tầm quốc tế tại HĐBA?

Đây sẽ là một trong những khó khăn lớn nhất, bởi giờ đây chúng ta mang trên vai trách nhiệm trước cộng đồng quốc tế. Không những là bày tỏ quan điểm của mình, mà còn phải ứng xử trước các vấn đề nảy sinh trên thế giới, mà thường đó là những vấn đề vừa phức tạp vừa nhạy cảm vì liên quan đến an ninh thế giới, nghĩa là vấn đề có thể dẫn đến hoà bình hay chiến tranh.

Chúng ta phải xử lý tại chỗ khi tham gia vào công việc chung, những ứng xử không những cần nhanh chóng mà còn được công khai. Mối quan hệ giữa ông Đại sứ và phái đoàn của chúng ta ở LHQ với cơ quan chỉ đạo trong nước sẽ trở nên hết sức quan trọng.

Tôi được biết, Chính phủ đã lập cơ chế để chỉ đạo các hoạt động ở HĐBA, nhưng vẫn sẽ có khó khăn, vì đây là vấn đề khoảng cách và thời gian. Để giải quyết công việc, HĐBA có thể họp bất cứ lúc nào, có khi từ nửa đêm đến sáng, vậy làm thế nào để xin ý kiến “ở nhà” kịp thời là cả một vấn đề.

Vậy theo ông cần làm gì để khắc phục khó khăn này?

Thực ra chúng ta cũng đã có kinh nghiệm, ví dụ trong đàm phán WTO, có những phát sinh trên bàn đàm phán mà chúng ta phải sử dụng cơ chế hỏi-đáp với “bên nhà”.

Tuy nhiên, khi đi đàm phán WTO thường là chúng ta đã có sẵn phương án đàm phán “trong túi”, còn hoạt động ở HĐBA không cho phép chúng ta chuẩn bị sẵn, như vậy chúng ta sẽ cần đến nhiều hơn cơ chế hỏi-đáp mang tính chất “đường dây nóng”.

Một điều quan trọng khác, khi tình huống đòi hỏi chúng ta phải có ứng xử ngay, thì câu chuyện sẽ nằm ở bản lĩnh ngoại giao của Đại sứ và Phái đoàn chúng ta tại LHQ. Công tác dự báo, dự đoán sẽ trở nên hết sức quan trọng. Theo sát những diễn biến của tình hình quốc tế thế giới sẽ giúp chủ động hơn trên bàn làm việc ở HĐBA.

Thưa ông, với cơ chế luân phiên, trách nhiệm của Việt Nam trong HĐBA sẽ không dừng lại là một thành viên, mà sẽ có nhiều thời gian Việt Nam ngồi vào ghế Chủ tịch HĐBA?

Đây cũng sẽ là một thách thức, với nhiệm kỳ 2 năm, sẽ có nhiều lần chúng ta trở thành Chủ tịch HĐBA trong từng tháng.

Khi làm Chủ tịch HĐBA thì chúng ta phải thực hiện trách nhiệm ở cương vị này, trong lúc đó chúng ta vẫn là một thành viên của HĐBA nói riêng và của LHQ nói chung, cái khó ở đây là kết hợp như thế nào để xứ lý các vấn đề trong quan hệ quốc tế. Mà quan hệ quốc tế hiện nay, thực tế vẫn còn nhiều chế độ chính trị khác nhau, nhiều cách tiếp cận khác nhau về cùng một vấn đề.

Để hài hòa, tôi nghĩ, có khả năng trong một vấn đề nào đó, khi HĐBA nhóm họp, chúng ta sẽ phải đóng “hai vai” và phải chuẩn bị hai bài phát biểu, một bài phát biểu đại diện cho Chính phủ Việt Nam, một bài phát biểu khác để kết luận theo đa số ý kiến trong HĐBA. Khối lượng công việc sẽ rất nhiều và chúng ta phải làm tất cả những công việc đó dưới sự quan sát của cộng đồng quốc tế.

Tôi tin rằng, cùng với sự chỉ đạo của “bên nhà”, Đại sứ Lê Lương Minh, người hiện nay là Trưởng phái Đoàn Thường trực của Việt Nam tại LHQ, với kinh nghiệm và bản lĩnh của mình sẽ hoàn thành nhiệm vụ tại HĐBA.

Cảm ơn ông!

Võ Văn Thành
thực hiện

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá