Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Trịnh Thị Thủy:

Xử lý hiện tượng tiêu cực, biến tướng trong lễ hội

TP - Mùa lễ hội 2019 có nhiều chuyển biến đáng kể trong công tác tổ chức và quản lý lễ hội, tuy thế vẫn còn biến tướng đáng ngại. Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy trao đổi với Tiền Phong về vấn đề này.

Việc tạm dừng cướp phết Hiền Quan là giải pháp tạm thời, chờ hoàn thiện phương án tốt hơn. Ảnh: NGUYÊN KHÁNH
Việc tạm dừng cướp phết Hiền Quan là giải pháp tạm thời, chờ hoàn thiện phương án tốt hơn. Ảnh: NGUYÊN KHÁNH

Xin Thứ trưởng nêu một vài nhận định về mùa lễ hội 2019 từ đầu năm tới nay?

Qua thanh, kiểm tra và theo dõi một số lễ hội lớn đầu năm 2019, tôi đánh giá cao sự chuyển biến tích cực trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội ở nhiều địa phương. Sở VHTTDL các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn địa phương và Ban quản lý di tích, Ban Tổ chức lễ hội; tăng cường công tác tuyên truyền về di tích và lễ hội. Phần hội ngày càng được hoàn chỉnh, khôi phục các trò chơi dân gian, phát huy được truyền thống văn hóa, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân.

Tuy nhiên, ngoài những kết quả đạt được qua kiểm tra, theo dõi một số lễ hội đã tổ chức đầu Xuân Kỷ Hợi năm 2019 và tại di tích, cơ sở thờ tự các tỉnh, thành phố, vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục như: Kinh doanh dịch vụ hàng hóa, đồ ăn trong khuôn viên di tích; lợi dụng nhu cầu chính đáng của người dân để trục lợi, đổi tiền hưởng chênh lệch; đốt đồ mã, vàng mã vẫn còn nhiều; hiện tượng chen lấn, xô đẩy gây mất trật tự vi phạm nội quy thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội ...

Bộ VHTTDL tiếp tục có văn bản chỉ đạo các địa phương thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước về công tác quản lý, tổ chức lễ hội trên địa bàn, có giải pháp khắc phục, đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa lành mạnh của nhân dân.

Xử lý hiện tượng tiêu cực, biến tướng trong lễ hội - ảnh 1 Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Trịnh Thị Thủy.

Hội giằng bông Hà Nội ngày 11/3 dù có tranh cướp nhưng không có sự cố, người dân vui vẻ. Hội phết Hiền Quan 2019 tạm dừng màn cướp phết do lo ngại vỡ trận, gây ý kiến trái chiều. Quan điểm của Bộ về việc tạm dừng này ra sao?

Việc chính quyền địa phương cho tạm dừng cướp phết do không đảm bảo an ninh, an toàn cho người tham gia lễ hội, người dân là đúng thẩm quyền, tuân thủ Nghị định số 110/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức lễ hội. Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp mang tính tạm thời, Bộ VHTTDL đề nghị Sở VHTTDL tỉnh Phú Thọ phối hợp với các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng đưa ra các giải pháp tổ chức lễ hội đảm bảo yếu tố truyền thống, hài hòa với nhu cầu của người dân để mùa lễ hội sau được tốt hơn.

Trong văn bản mới đây Bộ gửi Bộ Nội vụ về việc tăng cường thực hiện nếp sống văn minh tại các lễ hội, cơ sở thờ tự Phật giáo có nhắc tới việc chấn chỉnh hiện tượng dâng sao giải hạn có thu tiền, lợi dụng nhu cầu chính đáng để trục lợi. Bộ có thêm biện pháp nào phối hợp với Bộ Nội vụ để chấn chỉnh hiện tượng này?

Người dân tới các khu du lịch tâm linh, dự các lễ hội tín ngưỡng đầu năm là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, điều đáng nói là còn một số hiện tượng như tổ chức dâng sao giải hạn, một số hành vi lợi dụng tín ngưỡng của người dân để trục lợi. Các vị Thượng tọa, Hòa thượng của Giáo hội Phật giáo khẳng định dâng sao giải hạn không có trong giáo lý nhà Phật, không khuyến khích việc chen chân tới các chùa để dâng sao.

Với chức năng quản lý nhà nước, Bộ VHTTDL đã phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ đề xuất, kiến nghị các cơ quan cũng như Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam vào cuộc. Giáo hội Phật giáo Việt Nam sớm có văn bản hướng dẫn các cơ sở Phật giáo cả nước tổ chức lễ cầu an đúng giáo lý nhà Phật, không làm dịch vụ và trục lợi từ hoạt động dâng sao giải hạn.

Bộ đề nghị Ban Tôn giáo Chính phủ, Trung ương Giáo hội Phật giáo tiếp tục hướng dẫn các cơ sở tôn giáo thực hiện Nghị định số 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, tăng cường nét đẹp văn hóa truyền thống tại cơ sở thờ tự Phật giáo. Lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn của Bộ và địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý hoạt động tiêu cực trong quản lý lễ hội, hoạt động văn hóa tại các di tích.

Năm ngoái Giáo hội Phật giáo đã ra văn bản khuyến nghị hạn chế đốt vàng mã tại cơ sở thờ tự Phật giáo, năm nay Giáo hội tiếp tục ra văn bản đề nghị không trục lợi từ dâng sao giải hạn. Khuyến nghị, đề nghị này hiệu quả đến đâu? Giải pháp nào để lễ hội, tín ngưỡng và nhu cầu tâm linh của người dân không bị biến tướng, thương mại hóa?

Xử lý hiện tượng tiêu cực, biến tướng trong lễ hội - ảnh 2 Bộ VHTTDL, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đều có văn bản đề nghị không lợi dụng dâng sao giải hạn để trục lợiẢnh: MẠNH THẮNG
Bộ VHTTDL rất đồng tình với sự vào cuộc kịp thời của Bộ Nội vụ, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam qua văn bản hướng dẫn thực hiện nếp sống văn minh ở các cơ sở thờ tự. Tất nhiên, để có những chuyển biến tích cực hơn nữa của người dân cần phải một quá trình.

Các vị chức sắc của Giáo hội Phật giáo, các nhà nghiên cứu đều chỉ ra vai trò của nhà sư trụ trì các chùa, những người quản lý cơ sở thờ tự trong tuyên truyền, vận động người dân thực hành đúng triết lý và tư tưởng nhà Phật, thực hiện nếp sống văn minh lễ hội và ở cơ sở thờ tự.

Phật giáo hướng con người tới tâm lành, tính thiện, vì vậy, mong ước được bình an, ấm no của con người chỉ có thể thực hiện được khi mỗi người hành thiện, thực hiện nếp sống văn minh, tiến bộ. Không nên thực hành những tập tục không còn phù hợp với đời sống ngày nay.

Cảm ơn Thứ trưởng!

Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam yêu cầu tăng ni đặc biệt các lãnh đạo gương mẫu trong tổ chức lễ cầu an tại các chùa dịp đầu xuân, chỉ tổ chức cầu quốc thái dân an, không làm dịch vụ và trục lợi từ hoạt động này. Trong văn bản gửi Bộ Nội vụ (Ban Tôn giáo Chính phủ), lãnh đạo Bộ VHTTDL đề nghị phối hợp để tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cơ sở thờ tự Phật giáo không để việc tổ chức dâng sao giải hạn biến tướng trở thành dịch vụ mang tính trục lợi, ảnh hưởng nét đẹp truyền thống.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá