‘Cú sốc bầu Kiên’ và tổn thất với nền kinh tế Việt

‘Cú sốc bầu Kiên’ và tổn thất với nền kinh tế Việt
Vụ việc ông Nguyễn Đức Kiên bị bắt ngày 20-8-2012 không những đã thổi bay hàng nghìn tỷ đồng trên thị trường chứng khoán mà còn làm sụt giảm nghiêm trọng niềm tin đầu tư của các doanh nghiệp ngoại vào Việt Nam.

‘Cú sốc bầu Kiên’ và tổn thất với nền kinh tế Việt

> Từ ma trận vốn ảo của bầu Kiên...
> Làm rõ 3 tội danh của 'bầu' Kiên

Vụ việc ông Nguyễn Đức Kiên bị bắt ngày 20-8-2012 không những đã thổi bay hàng nghìn tỷ đồng trên thị trường chứng khoán mà còn làm sụt giảm nghiêm trọng niềm tin đầu tư của các doanh nghiệp ngoại vào Việt Nam.

Bầu Kiên bị bắt đã tạo nên một bước ngoặt đối với niềm tin giới kinh doanh tại Việt Nam
Bầu Kiên bị bắt đã tạo nên một bước ngoặt đối với niềm tin giới kinh doanh tại Việt Nam.

Tại Lễ công bố chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2012 sáng (14-3), TS Edmund Malesky, Giáo sư Đại học Duke, trưởng nhóm nghiên cứu PCI đã đề cập cụ thể hơn về tác động "cú sốc bầu Kiên" hôm 20-8-2012 đối với tâm lý doanh nghiệp nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam năm vừa qua.

Theo đó, việc nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) Nguyễn Đức Kiên bị bắt giữ vì tội "kinh doanh trái phép" được đánh giá là sự kiện lớn và nổi bật xảy ra ở Việt Nam trong năm vừa qua.

Tầm quan trọng của vụ việc

Nguyên nhân "gây sốc" của vụ việc do mức độ nổi tiếng của ACB - trưởng nhóm nghiên cứu PCI cho biết, trong nhiều năm ACB luôn là con cưng của các nhà đầu tư nước ngoài:

Các ngân hàng như Standard & Chartered (15%), Jardine & Matheson (7%) và Dragon Capital (6,7%) là những cổ đông chính và tỷ lệ cổ phần nắm giữ của các cổ đông nước ngoài luôn ở ngưỡng cao nhất mà nhà nước cho phép trong nhiều năm liên tiếp.

Tại thời điểm xảy ra vụ bắt giữ, trên thị trường chứng khóa, đây là ngân hàng ngoài quốc doanh lớn nhất Việt Nam, với tài sản ước tính ở mức 256.000 tỷ đồng và giá trị vốn hóa thị trường là 22.600 tỷ đồng. Tính toán của Pincus et al. (2012), đây cũng là đơn vị cho vay ròng trên thị trường liên ngân hàng Việt Nam, cho thấy sự thành công của ngân hàng này có liên quan chặt chẽ với tài sản của các nhà đầu tư khác trên thị trường.

Và do vậy, ngay khi tin tức bung ra vào ngày 21-8, giới kinh doanh Việt Nam đã hết sức ngạc nhiên. Thị trường chứng khoán lập tức sụt giảm mạnh trong những phiên sau đó. Chỉ số VN-Index lao đốc thảm hại, mất 4,7% xuống 416,84 điểm chỉ trong 1 ngày và 10% trong hai ngày tiếp theo, trái ngược với xu hướng tăng điểm thiết lập được trong tuần trước đó.

Báo cáo của TS Edmund có nói rằng, điều này "báo hiệu cho nhà đầu tư biết Việt Nam đang phải đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng trong ngành ngân hàng và cả nền kinh tế".

Các phân tích cho thấy, ngày 20-8 đánh dấu một bước ngoặt lớn, tác động sâu sắc tới khối tài sản trên thị trường.

Làm "xói mòn" niềm tin nhà đầu tư ngoại

Tại thời điểm xảy ra sự kiện này, khảo sát PCI mới nhận lại được khoảng 50% số phiếu trả lời. Đây cũng là thời điểm chính giữa của cuộc điều tra các doanh nghiệp FDI trong PCI, phản ứng của nhà đầu tư đối với những rủi ro mới xảy ra trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam có những thay đổi lớn. Doanh nghiệp trở nên thận trọng hơn với các câu hỏi mang tính "nhạy cảm" mà phía khảo sát đưa ra.

Khảo sát hàng năm của PCI thường đưa ra câu hỏi: "Kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp bạn trong 2 năm tới là gì?". Câu hỏi này luôn là một thước đo cảm nhận các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, chính xác đến mức được coi là "nhiệt kế doanh nghiệp PCI".

Kết quả cho thấy, kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp nước ngoài có xu hướng giảm trong giai đoạn 30 ngày trước và sau mốc 20-8. Điểm đáng quan tâm nhất là niềm tin nhà đầu tư giảm thiểu vào đầu hè, tăng nhẹ rồi lao dốc sau ngày 20-8 trước khi quay trở lại với xu hướng giảm dần.

So sánh giai đoạn trước và sau mốc 20-8, cơ quan khảo sát thấy rằng, chỉ số niềm tin doanh nghiệp FDI giảm 22% trong thời gian 30 ngày sau sự kiện này. Ngày 20/8 không chỉ đơn giảm đánh dấu sự sụt giảm của thị trường chứng khoán mà thực sự tác động đến cảm nhận của từng doanh nghiệp về triển vọng kinh doanh tại Việt Nam.

Ngoài ra, sự kiện này còn cho thấy cảm nhận của doanh nghiệp đối với rủi ro về kinh tế vĩ mô. "Nếu nhóm nghiên cứu phải chọn lại mẫu điều tra PCI hàng nghìn lần nữa thì 99% các doanh nghiệp được điều tra sau ngày 20-8 sẽ vẫn cho rằng rủi ro kinh tế vĩ mô nhiều hơn trước" - TS Edmund khẳng định. Và một điều thú vị đó là, nhà đầu tư tỏ ra ít quan ngại hơn trước về tham nhũng kể từ sau sự kiện này.

Với một báo cáo dài 11 trang nằm trong khuôn khổ báo PCI phần nào cũng cho thấy, "cú sốc bầu Kiên" có một sức tác động không hề nhỏ đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước, cũng như đối với chính ấn tượng của các nhà khảo sát.

Theo Bích Diệp
Dân trí

Cùng chuyên mục

Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây Ảnh: Huế Xuân

Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện: Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá?

TP - Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

TPO - Giá vàng và bạc đồng loạt suy yếu khi đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất. Đáng chú ý, giá bạc giảm sâu xuống dưới 47 USD/ounce, trong khi nhu cầu mua bạc vật chất vẫn ảm đạm dù giá đã điều chỉnh mạnh.

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

TPO - Nhiều tỷ phú và lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon đã ký thư ngỏ gửi Hội đồng quản trị Nvidia, kêu gọi đưa ông Jensen Huang trở lại vị trí CEO. Tính đến sáng 16/11, bức thư đã thu hút ít nhất 176.000 chữ ký.

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Với diện tích hơn 7.200 foot vuông (khoảng 670 m²), cơ sở mới nhất tại Singapore quy tụ đội ngũ chuyên gia toàn cầu của Mastercard nhằm biến ý tưởng thành giải pháp, phục vụ hơn 40 thị trường tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Đồng thời, trung tâm này dự kiến mở hơn 250 cơ hội việc làm dành cho chuyên gia từ nay đến cuối năm 2029.

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

Ngày 02/11/2026, đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) do ông Trần Hồng Nam - Thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV) Tập đoàn làm Trưởng đoàn, cùng đại diện các ban chuyên môn đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) trong khuôn khổ chương trình giám sát năm 2026 của HĐTV PETROVIETNAM.

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

TPO - VN-Index tăng gần 2 điểm trong phiên giao dịch ngày 16/11, nhưng phần lớn cổ phiếu trên thị trường chìm trong sắc đỏ. Thanh khoản HoSE giảm hơn 21%, xuống mức thấp nhất 1 tháng, cho thấy dòng tiền vẫn dè dặt dù chỉ số giữ được sắc xanh.

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

TPO - Từ đầu tháng 11, giá xăng và giá điện đồng loạt được điều chỉnh giảm, làm dấy lên kỳ vọng chi phí vận chuyển, sản xuất và kinh doanh sẽ hạ nhiệt, qua đó kéo giá hàng hóa, dịch vụ xuống thấp hơn. Tuy nhiên, sau gần nửa tháng, người tiêu dùng vẫn chưa cảm nhận rõ tác động này trong chi tiêu hằng ngày.

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

Ngày 23/10/2026 - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) chính thức ra mắt thẻ tín dụng SeABank VISA FlexCard với thông điệp “Chi theo gu - Hoàn tiền theo ý”. Sản phẩm cho phép khách hàng chủ động lựa chọn danh mục chi tiêu được hoàn tiền theo nhu cầu cá nhân, với tỷ lệ hoàn tối đa 15% và tổng giá trị hoàn tiền lên đến 1 triệu đồng mỗi tháng.

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool, công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công cụ sáng tạo cá nhân, ngày 6 tháng 11 đã công bố quan hệ hợp tác chiến lược với Viettel Commerce, đơn vị thành viên của Tập đoàn Viettel, một trong những tập đoàn viễn thông và công nghệ hàng đầu Việt Nam, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình mở rộng hoạt động của xTool tại thị trường Việt Nam.

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

Ngày 11-11, tại Singapore, C.P. Việt Nam được vinh danh ở bốn hạng mục giải thưởng thuộc hai chương trình Manufacturing Asia Awards và FMCG Asia Awards 2026. Các giải thưởng ghi nhận những kết quả nổi bật của C.P. Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu thực phẩm, nghiên cứu phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.