Thuyền trưởng Hoàng Sa

Thuyền trưởng Lê Văn Chiến chuẩn bị ra Hoàng Sa
Thuyền trưởng Lê Văn Chiến chuẩn bị ra Hoàng Sa
TP - Như những chiến binh Mông Cổ gắn đời mình trên lưng ngựa, ngư dân nào được lên đai làm thuyền trưởng, gần như cả đời lênh đênh giữa trùng khơi…

> Những biên đội tàu cá Hoàng Sa, Trường Sa
> 'Sói biển' lại ra Hoàng Sa

Thuyền trưởng Lê Văn Chiến chuẩn bị ra Hoàng Sa
Thuyền trưởng Lê Văn Chiến chuẩn bị ra Hoàng Sa. Ảnh: Nam Cường.

1 - Hai thuyền trưởng nổi tiếng ở Đà Nẵng đã giải nghệ, một già một trẻ ngày ngày vẫn thơ thẩn ở của biển Xuân Hà, dõi mắt ra khơi xa, hồi tưởng tháng ngày oanh liệt, đạp trên sóng bạc Hoàng Sa. Già - ông Nguyễn Văn Trọng (Xuân Hà - nguyên thuyền trưởng tàu ĐNa 90449) vẫn còn oai phong quắc thước. Trẻ - anh Đỗ Văn Xin đã tứ tuần còn cuồn cuộn cơ bắp. Hai số phận khác nhau, nhưng chiều chiều cùng nhìn về một hướng.

Khi giải nghệ, ông Trọng ngót nghét 30 năm làm thuyền trưởng, quãng thời gian đủ để ông thuộc lòng từng mét nước Hoàng Sa. Ông kể rằng, 30 năm làm chỉ huy trên thuyền, số lần quyết định sai lầm chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hồi đó, bằng thuyền trưởng, tài công là điều xa xỉ, nhưng lời ông nói ai nấy răm rắp nghe theo. Biển dữ dội khôn lường, nhưng kinh nghiệm sóng gió của ông luôn biến nguy thành an.

Con trai ông Trọng không nối nghiệp cha, thì đã có hai chàng rể phát triển cơ nghiệp nhạc phụ để lại. Trong đó, Hồ Ngọc Thạnh (tự Phước) được xem như một Mai Phụng Lưu của Đà Nẵng. Dù không giống sói biển Lý Sơn về số lần bị Trung Quốc bắt vào đảo, nhưng độ gan lỳ, dũng cảm thì Phước cũng chả thua kém anh Lưu.

Năm 2010, sau thời gian dài làm ăn thất bát, Phước đổi chiến thuật, cùng bạn tàu là hai thuyền trưởng Lê Văn Dũng và Nguyễn Xuân Dũng chuyển sang phương án đánh nhanh thắng nhanh. Mỗi chuyến ra khơi chỉ độ 10 - 15 ngày, siêng năng, kinh nghiệm tìm luồng cá cộng với may mắn, mấy tháng gần đây, tàu ĐNa 90449 liên tiếp trúng đậm.

Phước kể rằng, thời gian nghỉ giữa hai chuyến độ 4 ngày, tào lao nhậu nhẹt rồi chuẩn bị ngư lưới cụ, như thế là cả năm và cũng có thể gần như cả đời, chén cơm anh cùng ngư dân bưng lên luôn dập dềnh giữa đại dương bao la.

“Bạn thuyền có thể nghỉ lên bờ tìm việc khác, nhưng với mình, khi đã là thuyền trưởng tức là nắm vận mệnh con tàu, mọi thành bại đều do mình quyết định. Có thể nói, mỗi lời nói, hành động của mình đều gắn với đói no, tiếng cười hay nỗi buồn của cả tàu. Tất nhiên, công sức là của tập thể, nhưng khi không may, vẫn thấy, lỗi của mình rất lớn” - Phước tâm sự.

Thuyền trưởng Đỗ Văn Xin trong nỗi nhớ biển khơi
Thuyền trưởng Đỗ Văn Xin trong nỗi nhớ biển khơi.

Không được giải nghệ bình an như ông Trọng, thuyền trưởng Đỗ Văn Xin - một trong những anh hùng trong bão Chanchu (2006) phải bán tàu trả nợ trong sự ấm ức. Từng được lên sóng VTV ở ghế ngồi Người đương thời, kể về sự can trường của đời thuyền trưởng trên sóng biển, giờ đây công việc chính của anh Xin là nuôi gà và thơ thẩn trên biển, ngóng Hoàng Sa.

Với biệt danh “Xin nhà quê”, tàu ĐNa 90152 của anh một thời từng là niềm mơ ước đi bạn của nhiều lao động Đà Nẵng, Quảng Nam. Đội siêu tàu câu mực xà Hoàng Sa tan tác, “Xin nhà quê” cũng bán tàu, kết thúc 40 năm lênh đênh trên biển, trong đó có 30 năm đeo băng thuyền trưởng ở Hoàng Sa.

Cứ chiều tà lại ra ngóng biển, “Xin nhà quê” tâm sự, không phải bởi biển bạc, cũng không mong lợi nhuận, mà buồn bởi đã lâu rồi, anh không được nếm vị mặn nước Hoàng Sa, không còn được đứng trên mũi tàu, la hét anh em chuẩn bị thúng, đồ câu, không còn được ngả nghiêng, bưng những chén cơm có khi chan đầy nước biển. Mặn, nhưng đầy hào sảng và nghĩa tình…

“Xin nhà quê” đã gần 50, ở nhà nuôi gà, uống bia khiến da trắng ra đôi chút, nhưng cơ bắp vẫn cuồn cuộn như ngày nào. Dòng máu thuyền trưởng vẫn chảy dạt dào, bởi trong tâm can “Xin nhà quê”, anh luôn mong một ngày trở lại Hoàng Sa, trong vai trò thuyền trưởng…

Thuyền trưởng Lê Văn Chiến: Gần cả cuộc đời sau bánh lái tàu
Thuyền trưởng Lê Văn Chiến: Gần cả cuộc đời sau bánh lái tàu.

2 - Nhà báo Nguyễn Minh Sơn (Báo SGTT) sau chuyến đi Lý Sơn vừa rồi, canh cánh một nỗi niềm với tôi, rằng anh lo nhất là chuyến trở lại Hoàng Sa của sói biển Mai Phụng Lưu liệu có gì bất trắc, bởi báo chí quân mình quá thật thà, đưa luôn cả ngày giờ xuất phát, số hiệu tàu của anh Lưu lên báo.

Đã từ lâu, sói biển như một biểu tượng của sự quật cường, không cam chịu trước chèn ép mà phía Trung Quốc tạo ra cho ngư dân Việt trên biển Đông. Hoàng Sa thiên la địa võng giăng giăng, liệu anh Lưu, người thông thuộc biển khơi, người thuyền trưởng can trường có thoát được kiếp nạn thứ 5 luôn chực chờ rình rập?

Cũng chung tâm trạng, nhưng tôi tin rằng, dù có bao nhiêu kiếp nạn đang rình rập, sói biển vẫn quyết không gục ngã. Trên con tàu QNg 66478 hồi đó, nếu Mai Phụng Lưu là thuyền trưởng, là người quyết định số phận của con tàu thì lão ngư Nguyễn Đảng có thể coi là quân sư số 1. Sức khỏe phi thường, kinh nghiệm biển khơi dạn dày giúp ông luôn có những sáng kiến đưa về sự sống cho cả tàu.

Mai Phụng Lưu ngay lúc đó, tâm sự rằng, tàu anh có 2 thuyền trưởng, anh và ông Đảng. Chỉ có 2 con sói biển đó mới có thể đưa QNg 66478 vượt qua bão tố kinh hoàng 5 ngày đêm liên tiếp. Tiếc rằng, giờ đây linh hồn và thân xác lão ngư Nguyễn Đảng đã mãi mãi nằm lại với Hoàng Sa.

Một điều kỳ lạ là dù liên tiếp bị Trung Quốc bắt, tịch thu tàu, nhưng cứ mỗi lần ra khơi, lao động Lý Sơn lại nài nỉ theo tàu anh Lưu. Chuyến này, anh chỉ đưa người nhà, bà con đi theo, có vẻ như anh đã cảm nhận được hơi nóng ở Hoàng Sa chăng?

Ngày sói biển Mai Phụng Lưu xuất hành, đông đảo người thân, chính quyền đi tiễn. Còn tôi lại liên lạc với một số phận khác, cũng là thuyền trưởng Hoàng Sa giờ đây đang chiến đấu với bệnh tật: Tiêu Viết Là. Bốn lần bị Trung Quốc bắt và đánh đập, thuyền trưởng Là đã chính thức bỏ biển bởi không còn sức lên tàu.

“Mỗi người một số phận, số tui thế phải chấp nhận. Cả đời lênh đênh trên biển, giờ nằm bẹp ở nhà nhớ nghề vô cùng. Nhưng sức không còn để làm thuyền trưởng thì đi làm gì” - Ông Là rưng rưng. Cái chức danh thuyền trưởng ông chẳng ham hố gì, nhưng nó cứ như một sức mạnh vô hình, để ông đứng trên mũi thuyền, chỉ huy anh em đạp sóng thẳng tiến Hoàng Sa.

3 - Đại úy Biên phòng Đà Nẵng Hà Thị Phượng kể rằng, mỗi lần chị hát cho ngư dân nghe qua ICOM, nhiều thuyền trưởng hưởng ứng hát theo. Điều bất ngờ là họ có giọng hát rất hay, ngọt ngào, đặc biệt là những bài hát về biển, tình yêu…

Thuyền trưởng Lê Văn Chiến (Xuân Hà, tàu ĐNa 90351) với bài Thuyền và biển được mệnh danh là giọng ca sát thủ. Ít ai ngờ được, trong vóc dáng to lớn, đen sạm nắng gió kia lại là một tâm hồn đầy lãng mạn. Cũng vì phiêu lưu lãng mạn, nên anh Chiến và tàu ĐNa 90351 luôn đi đầu, chỉ huy những đội tàu tiên phong bảo vệ, gìn giữ chủ quyền trên biển.

“Tui quan niệm, dù mình có là chủ tàu nhưng cảm thấy không đủ tư chất thuyền trưởng thì nhường ngay. Đời thuyền trưởng lênh đênh năm tháng giữa trùng khơi, hạnh phúc nhất là những đêm trăng, nằm ngả mình bên mạn thuyền, giữa anh em lao động. Thấy trăng như chao đảo theo nhịp lắc lư sóng biển. Mỗi lần như thế, chưa bao giờ thấy Hoàng Sa đẹp nhường ấy” - anh Chiến tâm sự ngày ra khơi.

Sóng dữ và hiểm nguy từ những toan tính đang khiến tàu xa bờ miền Trung hao hụt dần ở vùng biển Hoàng Sa. Nhưng vẫn còn đó hàng trăm con tàu đạp sóng thẳng tiến vùng biển này. Trên mỗi con tàu, trái tim thuyền trưởng luôn hừng hực cháy với sự can trường và lòng quyết tâm bám biển. Họ chưa bao giờ run sợ !

Cùng chuyên mục

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington trên vịnh Đà NẵngẢnh: Nguyễn Thành

Bất ngờ lời chào tiếng Việt trên tàu sân bay Mỹ

TP - Từ biển khơi, giữa tiếng sóng, tiếng động cơ và những mệnh lệnh bằng tiếng Anh, bất ngờ một giọng nữ cất lên qua bộ đàm tàu Pilot của Hoa tiêu hàng hải: “Xin chào các Hoa tiêu Việt Nam. Tôi người gốc Việt, chúng ta có thể trao đổi bằng tiếng Việt”. Khoảnh khắc ấy khiến những người có mặt trên tàu hoa tiêu không khỏi bất ngờ, thích thú và xúc động.

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

TPO - Dọc từ cửa biển cuối sông Hậu vào sâu trong đất liền, những vết sạt lở đang ngày một dài thêm. Rừng phòng hộ bị sóng biển cuốn đi, thân đê trơ trọi trước con nước. Ven sông, đường làng sụp xuống từng mảng, người dân thấp thỏm mỗi đêm vì không biết đất dưới chân mình sẽ biến mất lúc nào.

Đồng bào vui mừng khi thấy ngôi trường khang trang mọc lên giữa núi rừng Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn-Bài cuối: Niềm vui trường mới

TP - Đã qua rồi thời những cậu học trò nhỏ Giẻ Triêng, Cơ Tu phải đùm cơm mì nướng, đi bộ ròng rã 7 ngày đêm băng qua những cánh rừng rình rập thú dữ để đến trường. Hôm nay, giữa những ngọn núi mờ sương của dãy Trường Sơn, một “mái ấm tri thức” bề thế đang mọc lên trong giọt mồ hôi của những người lính áo xanh và niềm tin son sắt của dân bản.

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

TPO - Căn nhà tình nghĩa xây kiên cố, sau 1 đêm chỉ còn một phần tường gạch nằm chênh vênh bên mép nước. Cả một cơ ngơi gần chục công đất ‘bốc hơi’ không còn dấu vết, thực tế đang diễn ra ở Cồn Hô (xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long) do sạt lở. Buộc những người nông dân trên cồn phải lựa chọn tháo chạy hay đánh cược mạng sống để trụ lại.

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

TPO - Đồng bằng sông Cửu Long đang 'teo tóp' dần khi sạt lở ngày càng dữ dội, liên tục nuốt đất đai, nhấn chìm xóm làng. Từ những dải đất trù phú ven sông, cồn bãi phì nhiêu, tới những tuyến đê kè kiên cố đều có thể bị xói lở, nhà cửa, đất sản xuất đâu đều có thể bị 'hà bá' nuốt trong chớp mắt.

Lính Sư đoàn Phòng không 375 bám bờ ta-luy làm việc giữa cái nắng như đổ lửa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn -Bài 2: Chạy đua với thời gian

TP - Dự án trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS có sự tham gia của Sư đoàn Phòng không 375, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 574, Vùng 3 Hải quân, lực lượng dân quân thường trực và Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng. Đến tháng 8/2026, trước yêu cầu cấp thiết về tiến độ, các đơn vị quân đội tiếp tục được tăng cường lực lượng; mỗi công trường có hơn 150 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có nhiều cán bộ, đảng viên với tay nghề xây dựng vững vàng, trực tiếp làm việc xuyên đêm.

Trung tá Hoàng Anh Hoài (thứ 2 từ trái sang), nhân viên ra-đa tàu (Vùng 3 Hải quân) từng tham gia xây dựng công trình ở đảo Sơn Ca, quần đảo Trường Sa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn: Nắng lửa đỉnh núi

TP - Tháng 7/2025, dự khởi công những ngôi trường liên cấp Tiểu học, THCS đầu tiên tại tỉnh Điện Biên, sau đó phát động xây dựng 248 trường nội trú liên cấp trên cả nước, trong đó có thành phố Đà Nẵng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Công trình này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào biên giới, hướng tới mục tiêu lâu dài nâng cao chất lượng đời sống nhân dân vùng biên”.