Chúa Nguyễn nào xưng vương đầu tiên?

TPO - Ông được gọi là Võ vương, người đưa xã hội Đàng Trong phát triển đến đỉnh cao nhưng cuối đời lại có những việc làm mở đầu cho sự suy thoái của chính quyền họ Nguyễn.

Chúa Nguyễn là cách gọi chung trong sử sách và dân gian về một dòng họ đã cai trị dải đất từ Thuận Hóa (phía nam đèo Ngang hiện nay) vào miền nam của Việt Nam, bắt đầu từ đầu giai đoạn Lê Trung hưng của nhà Hậu Lê, hay giữa thế kỷ XVI, cho đến khi bị nhà Tây Sơn tiêu diệt năm 1777. Các chúa Nguyễn là tổ tiên của các vua nhà Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam.
Năm 1527, Mạc Đăng Dung soán ngôi nhà Lê và lập ra nhà Mạc. Nguyễn Kim (1468 - 1545), vốn là một tướng giỏi của nhà Hậu Lê, nhờ có công giúp vua Lê chống lại nhà Mạc nên được phong chức Thái sư Hưng Quốc công (sau này khi nhà Nguyễn thành lập đã truy tôn ông là Triệu tổ Tĩnh hoàng đế).
Nguyễn Kim có ba người con. Con gái đầu tên Ngọc Bảo, lấy Trịnh Kiểm, người sau này trở thành người mở đầu cho sự nghiệp của các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài; hai người con trai kế của Nguyễn Kim cũng là tướng giỏi và được phong chức Quận công.
Sau khi người con trai lớn là Nguyễn Uông bị anh rể là Trịnh Kiểm giết, người con trai còn lại là Nguyễn Hoàng đã xin vua Lê cho vào cai trị vùng đất Thuận Hóa để rời xa sự kiểm soát của anh rể, nhằm mưu đồ tạo dựng cơ nghiệp riêng cho họ Nguyễn.

Các chúa Nguyễn về danh nghĩa là quan của Nhà Lê Trung hưng, nhận sắc phong và dùng niên hiệu của vua Lê, giúp vua Lê cai quản vùng lãnh thổ phía nam. Nhưng trên thực tế họ cai trị lãnh thổ Đàng Trong một cách tương đối độc lập với vua Lê. Tổng cộng có 9 chúa Nguyễn cai quản xứ Đàng Trong trong hơn 2 thế kỷ cho tới khi bị lật đổ vào năm 1777.

Chúa Nguyễn đầu tiên xưng vương là ai?

1. Chúa Nguyễn đầu tiên xưng vương là ai?

  • A. Nguyễn Phúc Chú

  • B. Nguyễn Phúc Khoát

    ĐÁP ÁN ĐÚNG B. Năm 1738, chúa Nguyễn Phúc Chú qua đời. Nguyễn Phúc Khoát, con trai trưởng của Nguyễn Phúc Chú, khi ấy 25 tuổi, lên ngôi, trở thành chúa thứ tám của chính quyền Đàng Trong, được mọi người gọi là Chúa Võ hay Võ Vương. Theo Đại Nam thực lục tiền biên, năm 1744, quần thần dâng biểu tôn chúa Nguyễn Phúc Khoát lên ngôi vương. Sau hai ba lần bầy tôi nài xin, chúa đồng ý rồi cho đúc ấn quốc vương. Chúa còn cho đổi y phục, thay phong tục, châm chước chế độ các đời, định triều phục võ văn. Đây là chúa Nguyễn đầu tiên tự xưng vương. Ông còn sắp đặt đơn vị hành chính, cắt đặt quan chức, kê khai hộ khẩu hộ tịch, định thuế lệ, dần dần ổn định và hình thành vùng đất Nam Bộ phong phú, nhiều nhân tài, vật lực.

  • C. Nguyễn Phúc Thuần

Vùng đất nào được Chúa Nguyễn Phúc Khoát đặt làm kinh đô?

2. Vùng đất nào được Chúa Nguyễn Phúc Khoát đặt làm kinh đô?

  • A. Phú Xuân

    ĐÁP ÁN ĐÚNG A. Kinh đô Phú Xuân được Chúa Nguyễn Phúc Khoát dựng hàng loạt điện đài mới theo qui mô đế vương, dựng hai điện Kim Hoa và Quang Hoa, các gác Dao Trì, Triệu Dương, Quang Thiên. Nhà Tựu Lạc, Chính Quan, điện Trường Lạc, vườn Hậu uyển... Phía ngoài thành thì chợ phố nguy nga, trên sông thuyền buôn tấp nập. Dưới thời chúa Võ, Kinh đô Phú Xuân trở nên nhộn nhịp, danh tiếng lẫy lừng, các đời chúa trước chưa từng có. Xây dựng xong kinh đô, Chúa sai nhiều văn quan đề vịnh phong cảnh cố đô. Phú Xuân trở thành một thành phố nên thơ từ ngày ấy. Chúa Nguyễn đã đón tiếp các quốc vương láng giềng ở Ðất Phú Xuân.

  • B. Thuận Hoá

  • C. Rạch Giá

Chúa Nguyễn Phúc Khoát cuối đời sống rất xa hoa?

3. Chúa Nguyễn Phúc Khoát cuối đời sống rất xa hoa?

  • A. Đúng

    ĐÁP ÁN ĐÚNG A. Ngay sau khi xưng vương, chúa Nguyễn Phúc Khoát cho xây dựng rất nhiều lâu đài cung điện. Theo Lịch sử Việt Nam, trong những lâu đài dinh thự đó, chúa Nguyễn cùng tộc thuộc và quan lại sống rất xa hoa. Có tài liệu khác cũng chép sau khi hoàn thành công cuộc Nam tiến, trong những năm cuối đời, mãi sống trong cảnh thanh bình, xa hoa, Võ vương đâm ra say mê tửu sắc, không thiết tha việc nước, xa rời nhiệm vụ của bậc đế vương.Ngày 7/7/1765, chúa Võ Nguyễn Phúc Khoát qua đời, thọ 51 tuổi. Ông được táng tại lăng Trường Thái ở xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế. Sau khi Nguyễn Phúc Khoát mất, Nguyễn Phúc Thuần (sinh năm 1754), con thứ 16 của chúa được lên thay, trở thành vị chúa thứ chín của chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong.

  • B. Sai

Chúa Nguyễn Phúc Khoát được coi là ông tổ của cái gì?

4. Chúa Nguyễn Phúc Khoát được coi là ông tổ của cái gì?

  • A. Nón lá

  • B. Áo dài

    ĐÁP ÁN ĐÚNG B. Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát chính là vị vua sai người phỏng theo áo của người Chăm và áo sườn xám của Trung Hoa chế ra chiếc áo dài Việt Nam. Trang phục này cho đến nay vẫn được coi là trang phục truyền thống dân tộc.

  • C. Khăn xếp

Viên tướng nào rất có công với chúa Nguyễn Phúc Khoát ?

5. Viên tướng nào rất có công với chúa Nguyễn Phúc Khoát ?

  • A. Nguyễn Cư Trinh

    ĐÁP ÁN ĐÚNG A. Nguyễn Cư Trinh (1716-1767), tên thật là Nguyễn Đăng Nghi, quê Thừa Thiên-Huế. Ông là danh tướng, danh sĩ thời chúa Võ vương Nguyễn Phúc Khoát. Được biết đến là vị tướng trấn giữ biên cương miền Nam và góp phần to lớn trong công cuộc Nam tiến của các chúa Nguyễn. Khi Nguyễn Phúc Khoát lên ngôi chúa, những luật lệ được đặt ra đặt ra mà văn từ đều do Nguyễn Cư Trinh thảo. Nguyễn Cư Trinh cũng là người dâng sớ tâu kế "tằm ăn dâu", khuyên Chúa nhận hai phủ mới và cho người Côn Man được định cư tại khu vực biên giới Việt - Chân Lạp để ngăn chặn việc Chân Lạp tái diễn gây hấn nơi biên giới. Sự thành công này đã đóng góp phần to lớn trong công cuộc Nam tiến của các chúa Nguyễn.

  • B. Nguyễn Cư Dị

  • C. Nguyễn Cư Nghiệp

Nguyễn Phúc Thuần không phải là người chúa Nguyễn Phúc Khoát muốn truyền ngôi nhưng vẫn được lên thay cha. Vì sao?

6. Nguyễn Phúc Thuần không phải là người chúa Nguyễn Phúc Khoát muốn truyền ngôi nhưng vẫn được lên thay cha. Vì sao?

  • A. Người con được nối ngôi mất

  • B. Âm mưu của quyền thần

    ĐÁP ÁN ĐÚNG B. Trải qua tám đời, đến cuối đời chúa Nguyễn Phúc Khoát, vương triều các chúa Nguyễn lại bị nạn quyền thần lộng hành. Năm 1765, Nguyễn Phúc Khoát mất. Con cả của chúa cũng không còn. Theo lẽ thường, ngôi chúa phải được trao cho hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương hoặc hoàng tử thứ hai là Nguyễn Phúc Luân, nhưng điều đó đã không xảy ra. Khi còn sống, chúa Nguyễn Phúc Khoát đã có ý lập Phúc Luân nên sai một thầy nổi tiếng là Trương Văn Hạnh dạy dỗ chu đáo. Đến khi ông mất, tình hình thay đổi. Quyền thần Trương Phúc Loan âm mưu với một số triều thần bỏ di mệnh, phế Phúc Dương, lập người con thứ của Nguyễn Phúc Khoát là Nguyễn Phúc Thuần mới 12 tuổi lên ngôi chúa. Nguyễn Phúc Luân không được lập mà còn bị bắt giam rồi lo buồn mà chết khi mới 33 tuổi. Nội hữu Trương Văn Hạnh, thầy dạy của Phúc Luân bị Phúc Loan ám hại.

  • C. Hoàng hậu ủng hộ

Âm mưu đưa Nguyễn Phúc Thuần lên làm chúa, Trương Phúc Loan bắt đầu lộng quyền, thao túng lĩnh vực nào của chính quyền Đàng Trong?

7. Âm mưu đưa Nguyễn Phúc Thuần lên làm chúa, Trương Phúc Loan bắt đầu lộng quyền, thao túng lĩnh vực nào của chính quyền Đàng Trong?

  • A. Chính trị

  • B. Quân sự

  • C. Cả hai ý trên

    ĐÁP ÁN ĐÚNG C. Nhà Nguyễn đến thời kỳ suy vong do bị nạn quyền thần lấn lướt, Phúc Thuần nhỏ tuổi, lại bị bất ngờ đưa lên ngôi, trở nên bỡ ngỡ trên ngai vàng. Mọi quyền hành đều do Trương Phúc Loan thao túng. Từ khi đưa được Nguyễn Phúc Thuần lên ngôi, Trương Phúc Loan tự xưng là Quốc phó, một mình chuyên quyền quyết định mọi việc. Những kẻ thân cận của Trương Phúc Loan nắm giữ mọi chức vụ trong triều. Hai con trai của ông đều lấy công chúa họ Nguyễn và giữ các chức vụ quan trọng. Số quan lại tăng lên không ngừng nhằm đốc thúc thuế khóa, vơ vét của cải của dân. Không chỉ thao túng về chính trị, Trương Phúc Loan còn nắm giữ nguồn tài chính của cả xứ Đàng Trong. Quyền thần này một mình thu thuế của năm nguồn lớn nhưng chỉ nộp lại cho nhà nước khoảng 1/5, còn lại đút vào túi riêng. Loan còn làm nhiều việc khác để đem lại thu nhập. Theo Lịch sử Việt Nam, vàng bạc, châu báu, vật báu, gấm vóc, vườn ruộng, nhà cửa, tôi tớ, trâu ngựa của Trương Phúc Loan không biết bao nhiêu mà kể. Nhiều thương nhân nước ngoài bị Loan quỵt tiền. Trương Phúc Loan “ngày càng kêu rông, tham lận tàn nhẫn, làm bậy không sợ ai, người đời bấy giờ gọi Loan là Trương Tần Cối” (theo Đại Nam liệt truyện, Tiền biên).

Chúa Nguyễn Phúc Thuần mất sau khi ở ngôi chúa được 12 năm. Lý do ông mất là gì?

8. Chúa Nguyễn Phúc Thuần mất sau khi ở ngôi chúa được 12 năm. Lý do ông mất là gì?

  • A. Bị hoạn quan sát hại

  • B. Mất trong khởi nghĩa Tây Sơn

    ĐÁP ÁN ĐÚNG B. Trước tình hình chính trị xã hội đời chúa Nguyễn cuối cùng, nghĩa quân Tây Sơn do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ cầm đầu đã đứng lên khởi nghĩa. Chúa Nguyễn Phúc Thuần phải chạy trốn nhiều lần. Tháng 9/1777, chúa bị nạn và mất khi mới 24 tuổi. Nhà Nguyễn sau này truy tôn Nguyễn Phúc Thuần là Duệ Tông. Chúa được táng tại lăng Trường Thiệu ở thôn La Khê, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên Huế, nằm gần lăng Trường Cơ của chúa Nguyễn Hoàng.

  • C. Trương Phúc Loan giết hại

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá