Mở lon Việt Nam với lí giải của 'Nhà cải cách tiếng Việt' PGS.TS Bùi Hiền

TPO - PGS Bùi Hiền- nguyên Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội cho rằng câu "Mở lon Việt Nam" là một câu không có nghĩa. Chính sự vô nghĩa của nó khi cho vào quảng cáo lại định hướng cho người ta liên tưởng đến cái khác.

Mấy ngày nay, dư luận được dịp xôn xao với cụm từ “Mở lon Việt Nam”. Ngay sau khi xuất hiện, nội dung quảng cáo của sản phẩm Coca-Cola Việt Nam đã bị Cục Văn hoá cơ sở thuộc Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch “tuýt còi” vì cho rằng “có dấu hiệu về hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam…”

Trao đổi với PV báo Tiền Phong,  PGS.TS Phạm Văn Tình - Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam cho rằng, việc “bắt lỗi” ở câu này phải xem có đúng hay không, chứ không phải là dùng trong quảng cáo này đã hay chưa? Liệu câu này có bị làm mất thuần phong mỹ tục cũng như liên quan đến nghĩa xấu hay không?

Mở lon Việt Nam với lí giải của 'Nhà cải cách tiếng Việt' PGS.TS Bùi Hiền - ảnh 1   PGS.TS Phạm Văn Tình - Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam 
PGS Phạm Văn Tình: Dùng trong quảng cáo là chấp nhận được

Theo PGS Tình, trong  từ điển tiếng Việt, từ “lon” (danh từ) mang những 5 nghĩa gồm hai nghĩa thuần Việt và ba nghĩa ngoại lai.

Cụ th, từ này có nghĩa như sau: 1. Chỉ một con thú rừng cùng họ với cầy móc cua, nhưng nhỏ hơn; 2. vật hình trụ đựng sữa hoặc nước giải khát, thường bằng kim loại; 3. Phương ngữ: bơ (bơ gạo/ lon gạo); 4. vại nhỏ, chậu nhỏ bằng sành; 5. phù hiệu quân hàm (lon đại úy, quân hàm).

Cũng theo PGS Tình, đây là những từ quá thông dụng tiếng Việt rồi. Lon mà sử dụng trong giao tiếp bây giờ đến mức quá quen như khi hỏi nhau" Uống mấy lon? Dùng mấy lon nước ngọt"?

PGS Tình cho rằng, từ “lon” kết hợp với từ Việt Nam người ta "ngại" là có hai  lí do: Đối với Việt Nam, từ “lon” tầm thường quá. Thứ hai, từ lon dễ liên tưởng khi “thêm dấu thêm má”. Nếu suy luận thế thì có bao nhiêu cái có thể suy luận được sang nghĩa khác như Chợ Lớn, Bưởi năm roi.

Vì thế, trong trường hợp này, PGS Tình cho rằng dùng câu đó không có gì sai và việc Cục văn hóa cơ sở- Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch kết luận như thế là hơi vội. Cơ quan nhà nước có quyền lên tiếng nhưng trước đó nên tham khảo ý kiến các nhà khoa học.

“Liệu Bộ này có thể đi theo dõi hết các quảng cảo, thương hiệu ở khắp đất nước này mà có thể sẽ gây liên tưởng hay không? Ví dụ: tôi đã không dưới 3 lần nhìn thầy nhà hàng gắn biển là“Chim to dần”. Xét thế thì biển quảng cáo này có thể gây hiểu lầm thì có thể bắt lỗi người ta. Tuy nhiên, anh lấy gì, dựa vào đâu để phạt những biển này “- PGS Tình chia sẻ.

Cũng theo vị Tổng Thư ký hội Ngôn ngữ học Việt Nam, quảng cáo là một tổ hợp thông điệp mà có ít lời.

“Ở đây, trên phông quảng cáo của họ có hình ảnh các lon, màu sắc,…Anh không thể tách câu đó với bối cảnh của thông điệp quảng cáo.  Câu “Mở lon Việt Nam” tôi cho rằng rõ nghĩa và dùng trong quảng cáo là chấp nhận được”- PGS Tình khẳng định. 

Mở lon Việt Nam với lí giải của 'Nhà cải cách tiếng Việt' PGS.TS Bùi Hiền - ảnh 2 PGS Bùi Hiền
PGS Bùi Hiền-  nguyên là Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội: Sự lập lờ như thế gây phản cảm là đúng thôi.

PGS Bùi Hiền-  nguyên là Phó hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội cho rằng, hiện tại câu "Mở lon Việt Nam" là một câu không có nghĩa. Chính sự vô nghĩa của nó khi cho vào quảng cáo lại định hướng cho người ta liên tưởng đến cái khác.

“Về mặt ngôn ngữ có phần liên tưởng, mà ở câu này dễ liên tưởng đến ý nghĩa xấu. Sự lập lờ như thế gây phản cảm là đúng thôi. Chả nhẽ, cả một hãng lớn đưa lên một câu hoàn toàn vô nghĩa lên đây, để làm gì?”- PGS Bùi Hiền nói.

Theo các giảng viên về ngôn ngữ, việc xác định lỗi sử dụng slogan “Mở lon Việt Nam” - “là hành vi quảng cáo thiếu thẩm mỹ, không phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam” hoàn toàn không có cơ sở xét cả về câu chữ và nghĩa của từ.
Trước đó, giải thích lý do chấn chỉnh quảng cáo của Coca – Cola Việt Nam, bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hoá cơ sở cho rằng, giả sử nếu người ta thêm dấu, thêm mũ vào từ “lon” thì cụm từ “lon Việt Nam” sẽ có rất nhiều vấn đề. Ý kiến này của vị Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở vấp phải nhiều ý kiến tranh luận.

Tranh cãi quảng cáo 'Mở lon Việt Nam': Kém mạch lạc, thiếu trong sáng

Cụm từ “Mở lon Việt Nam” tạo sóng khắp cộng đồng mạng và dư luận nói chung, người đồng tình nhưng cũng nhiều người phản đối văn bản chấn chỉnh cụm từ này của Cục Văn hóa cơ sở. Ngay trong giới chuyên gia ngôn ngữ, việc sử dụng tiếng Việt trong ngôn ngữ quảng cáo cũng khó tạo quan điểm đồng nhất.

Hà Nội phạt Coca-Cola 25 triệu đồng vì 'Mở lon Việt Nam'

Ông Tô Văn Động, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội xác nhận với Tiền Phong xử phạt đối với quảng cáo Mở lon Việt Nam 25 triệu đồng.

'Lon' vô tội, song 'Mở lon Việt Nam' tối nghĩa

Vụ việc Cocacola bị “tuýt còi” vì biển quảng cáo có slogan: “Mở lon Việt Nam” đang gây tranh luận.

PGS Bùi Hiền: Nếu tiếp tục bị thóa mạ, tôi sẽ báo công an

"Có người nói tôi trẻ con, rửng mỡ khi đi xin giấy tờ nọ kia cho công trình này", PGS Bùi Hiền nói và cho biết sẽ báo công an nếu tiếp tục bị thóa mạ.

PGS Bùi Hiền viết lại 'Truyện Kiều' bằng chữ cải tiến

PGS.TS Bùi Hiền cho biết ông đã làm việc trong khoảng 100 giờ để viết lại "Truyện Kiều" bằng chữ cải tiến.

PGS Bùi Hiền nêu lí do 'công bố' bản chuẩn cải tiến chữ quốc ngữ

“Tôi phải gấp rút làm việc này. Tôi dự định tháng 3 công bố trong giới khoa học phần 2 nghiên cứu cải tiến chữ quốc ngữ nhưng bây giờ thì làn sóng xô đẩy tôi, bắt buộc tôi phải xong sớm. Để kết thúc nó phải tăng tốc độ lên”- PGS Bùi Hiền nói về việc công bố bản hoàn chỉnh về nghiên cứu cải tiến chữ quốc ngữ gồm cả phần phụ âm và nguyên âm.

Đọc thơ viết bằng 'Tiếw Việt' theo cải tiến của PGS Bùi Hiền

Sau vài phút làm quen, các bạn trẻ cho biết họ vẫn khó đọc tốt tiếng Việt theo đề xuất của PGS Bùi Hiền và cho rằng sẽ không dễ để thay đổi.

PGS Bùi Hiền công bố phần 2 cải tiến chữ viết tiếng Việt

PGS Bùi Hiền quyết định công bố phần 2 nghiên cứu cải tiến chữ viết tiếng Việt thay vì vào tháng 3-2018 như dự định.

Chuyên gia nước ngoài nói về đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của PGS.TS Bùi Hiền

Đề nghị của PGS. Bùi Hiền "cải thiện" chữ viết tiếng Việt những ngày này được thảo luận rộng rãi không chỉ ở Việt Nam mà cả trong giới chuyên gia Nga.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá