Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập

TPO - Quan hệ Mỹ-Iran hướng sang ngã rẽ mới, với việc Tổng thống Donald Trump mới đây có bài phát biểu lên án Tehran và đe dọa từ bỏ Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) mà Iran ký với nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức) năm 2015 trừ phi Quốc hội Mỹ sửa đổi các điều khoản theo hướng thắt chặt hơn.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập
Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 1 Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP
Một mối nguy lớn từ việc Trump từ chối công nhận Iran tuân thủ JCPOA là Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với tình cảnh bị cô lập, mất uy tín trước các đối tác quốc tế.
Trước khi ký kết, Trung Quốc, Pháp, Đức, Nga, Anh và Liên minh châu Âu (EU) từng chấp nhận tuân thủ lệnh cấm vận thứ cấp mà Mỹ áp đặt chống Iran để buộc Tehran chấp nhận đàm phán, vì tin rằng Mỹ có một tầm nhìn chiến lược rõ ràng và khả thi để kiềm chế chương trình hạt nhân mà nước cộng hòa Hồi giáo này theo đuổi.
Giờ đây, Washington sẽ phải đối mặt với trận chiến căng thẳng để có được sự ủng hộ quốc tế trong bước đi cứng rắn nhằm vào Iran. Nếu Mỹ không tạo được mặt trận thống nhất, lập trường của Iran sẽ càng được củng cố. Tệ hơn, Tehran có thể sẽ không tuân thủ triệt để JCPOA và có cớ để quy kết trách nhiệm này cho Mỹ.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 2

Đòn của ông Trump gây hiệu ứng ngược ở Iran

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quay lưng với thỏa thuận hạt nhân Iran đã gây ra hiệu ứng bất ngờ. Nhiều người Iran đang cảm ơn nhà lãnh đạo Mỹ đã giúp các lực lượng Iran bị chia rẽ xích lại gần nhau và cùng chia sẻ cảm giác giận dữ với Mỹ.
Quyết định của ông Trump cũng có thể sẽ kích động những thay đổi trong nội bộ Iran. Phái ôn hòa muốn tiếp tục JCPOA gặp khó khăn trong việc thuyết phục dư luận trong nước, trong khi ngược lại, phái cứng rắn mà đứng đầu là Giáo chủ Khamenei sẽ có cơ hội để chứng minh cho giới chóp bu chính trị và dân chúng Iran thấy được rằng tuyệt đối không thể tin tưởng được vào Mỹ. 
Giới chuyên gia cho rằng lời đe dọa trên sẽ không giúp Tổng thống Trump đạt được mục tiêu ngăn chặn ảnh hưởng của Iran tại khu vực Trung Đông. Giáo sư Mehran Kamrava thuộc Đại học Ngoại giao Georgetown (Qatar) nhận định, chính sách mới của Mỹ đối với Iran sẽ không thể ép Tehran từ bỏ các chính sách khác vốn khiến Chính phủ Mỹ "khó chịu".
Ông Kamrava nêu rõ: "Tôi không tin những mục tiêu đó sẽ có được những kết quả rõ ràng như Mỹ kỳ vọng, như Iran cắt đứt quan hệ với lực lượng Hezbollah, kiềm chế chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và thay đổi các mục tiêu chính sách đối ngoại của Tehran".
Trong khi đó, Đại tá quân đội Mỹ đã nghỉ hưu Doug Macgregor cũng cảnh báo chính sách mới của Mỹ sẽ làm gia tăng đáng kể những nguy cơ xung đột quân sự với Iran - nước có thể được Nga hậu thuẫn.
Ông Macgregor, một nhà sử học và chiến thuật quân sự, nêu rõ Mỹ không ở vị thế quân sự có thể phát động chiến tranh toàn diện với Iran, nhất là khi Nga ủng hộ Tehran và các đồng minh trong NATO từ chối tham gia cùng Washington.
Do vậy, ông Macgregor khuyến cáo Tổng thống Trump và Quốc hội Mỹ không hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 và thay vào đó là giảm dần và rút các lực lượng quân sự Mỹ khỏi Trung Đông. 
Bên cạnh đó, việc Trump coi Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) là “nhà bảo trợ” cho chủ nghĩa khủng bố cũng lại là cách tiếp cận sai lầm. Là một trong những đối tượng bị cấm vận ngặt nghèo nhất trên thế giới, nhưng IRGC trong lịch sử luôn có khả năng bành trướng vai trò đối với nền kinh tế Iran.
Về mặt chính trị, hành động của Trump thậm chí còn có thể giúp nâng cao hình ảnh, vị thế của IRGC tại Iran. Không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng và vai trò của lực lượng này trong xã hội Iran. Chính Tổng thống Iran Hassan Rouhani cũng không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc tuyên bố ủng hộ IRGC. Thái độ thù địch của Mỹ đối với IRGC sẽ cản trở đáng kể mục tiêu mà ông Rouhani theo đuổi nhằm hạn chế vai trò của lực lượng này trong nền kinh tế. 
Iran hiện nổi lên là một thế lực trong khu vực, có ảnh hưởng rộng khắp ở Iraq, Lebanon, Syria, Yemen. Nếu để mất JCPOA, Mỹ có thể sẽ phải đối diện với một cuộc khủng hoảng hạt nhân ở Trung Đông. Giai đoạn leo thang căng thẳng Mỹ-Iran hiện tiềm ẩn nguy cơ có những tính toán sai lầm, mà hệ quả đi kèm sẽ là rất tai hại.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 3

Đại sứ Mỹ cảnh báo: Đừng để Iran trở thành ‘Triều Tiên thứ hai’

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cho biết, cách tiếp cận hiện tại của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với thỏa thuận hạt nhân là để tránh tình huống tương tự ở Triều Tiên xảy ra tại Iran.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 4

Giới phân tích: Iran nên thủ thế chờ đợi

Giới phân tích cho rằng quyết định mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump không xác nhận Iran đang tuân thủ thỏa thuận hạt nhân còn được gọi là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) nhiều khả năng thôi thúc Tehran có thêm quyết tâm hơn trong việc theo đuổi chương trình tên lửa đạn đạo.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 5

Tổng thống Mỹ Donald Trump giáng đòn mạnh vào thỏa thuận hạt nhân Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giáng một đòn mạnh vào thỏa thuận hạt nhân Iran, còn được gọi là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), khi không xác nhận Iran đang tuân thủ thỏa thuận này, đồng thời cảnh báo có thể chấm dứt thỏa thuận lịch sử này.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 6

Nhiều nghị sỹ Mỹ kêu gọi duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần này sẽ công bố quan điểm của mình về thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và Nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc cùng với Đức), nhiều nghị sỹ Mỹ và chuyên gia đã kêu gọi người đứng đầu Nhà Trắng không nên hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân lịch sử với Tehran.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 7

Iran phơi bày tham vọng hạt nhân giữa lúc ‘nước sôi lửa bỏng’

Nhóm đối lập Hội đồng kháng chiến quốc gia Iran (NCRI) ngày 11/10 đã ra báo cáo điều tra mới dài 52 trang với tiêu đề “Nòng cốt hạt nhân của Iran: Những cơ sở quân sự không được thanh sát”, trong đó nêu tên 4 cơ sở quân sự mới và 2 trụ sở được cho là nơi chính quyền Iran dùng để phát triển chương trình hạt nhân.

Chiến lược mới đối với Iran sẽ đẩy Mỹ vào thế bị cô lập - ảnh 8

Mỹ sắp rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran?

Một quan chức chính quyền cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1, sau khi ông tuyên bố sẽ đưa ra thông báo mang tính bước ngoặt nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran.

Theo Foreignaffairs, Sputnik

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng