Tổng thống Ukraine rơi vào tai nạn ngoại giao tai hại

TP - Việc Nhà Trắng ngày 25/9 cung cấp bản tóm tắt nội dung cuộc điện đàm của ông Trump với Tổng thống Ukraine càng bồi thêm căng thẳng cho một cuộc khủng hoảng chính trị Mỹ. Còn với nhà lãnh đạo Volodymyr Zelenskiy, đó là một thảm họa ngoại giao với nhiều hệ lụy.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại New York ngày 25/9. Ảnh: Reuters
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại New York ngày 25/9. Ảnh: Reuters

Theo bản tóm tắt, những câu nói của ông Zelenskiy với vị tổng thống thuộc đảng Cộng hòa của Mỹ có thể sẽ khiến phe Dân chủ “ngứa ngáy”, dễ làm mất sự ủng hộ của lưỡng đảng Mỹ dành cho Kiev, gây khó chịu cho Pháp và Đức vì ông Zelenskiy cũng đã phàn nàn về lãnh đạo những nước này.

Kẹt trong thế bế tắc chính trị với nước láng giềng Nga sau khi Mátxcơva sáp nhập bán đảo Crimea và ủng hộ lực lượng ly khai ở miền đông Ukraine, ông Zelenskiy giờ đây cần có thêm nhiều bạn bè quốc tế. Kiev đang phụ thuộc nhiều vào sự giúp đỡ ngoại giao và viện trợ của Washington, còn các nước châu Âu như Pháp và Đức đang giúp dàn xếp để gỡ tiến trình đối thoại nhằm tiến tới một thỏa thuận hòa bình.

Bản tóm tắt nội dung mà Nhà Trắng cung cấp cho thấy ông Zelenskiy hứa sẽ mở cuộc điều tra một công ty mà con trai cựu phó tổng thống Mỹ Joe Biden làm việc. Ông Zelenskiy cũng phàn nàn về điều mà ông gọi là thiếu ủng hộ từ Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong triển khai các biện pháp trừng phạt với Nga.

Bản nội dung cũng cho thấy ông Zelenskiy đồng ý với ông Trump rằng cựu đại sứ Mỹ tại Ukraine Marie Yovanovitch là “một đại sứ tồi”.

“Sau vụ này, ông Zelenskiy có vẻ sẽ không được nhìn với ánh mắt thiện cảm nữa, sau khi tấn công cựu đại sứ Mỹ, bà Merkel và châu Âu, rồi lại đồng ý với những lời lẽ không hay ho của ông Trump về ông Biden. Ông ấy dường như rất muốn lấy lòng ông Trump”, Reuters dẫn lời ông Timothy Ash, chiến lược gia cấp cao tại hãng quản lý tài sản Bluebay Asset Management.

Giới đầu tư quốc tế từng hy vọng ông Zelenskiy sẽ làm tốt với những cam kết thay đổi để Ukraine trở thành một nền dân chủ minh bạch và không tham nhũng. Bình luận của ông Ash phản ánh sự hoài nghi của giới đầu tư đối với lời hứa đó.

Bộ Ngoại giao Pháp từ chối bình luận. Nhưng một số quan chức Pháp giấu tên nói với Reuters rằng ông Macron đã rất cố gắng gặp ông Zelenskiy trước khi đắc cử, một điều không bình thường theo quy tắc lễ tân. Đức chưa đưa ra bình luận nào.

Ông Zelenskiy hôm 25/9 gặp ông Trump tại New York, bên lề kỳ họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Tổng thống Ukraine trước đó gạt bỏ kêu gọi công bố nội dung chi tiết cuộc điện đàm ngày 25/7 với ông Trump. Ông Zelenskiy hôm qua nói với các phóng viên rằng ông không biết chi tiết cuộc điều tra con trai ông Biden, rằng đó chỉ là một trong nhiều vụ việc mà ông đã thảo luận với các lãnh đạo thế giới khi được hỏi đến, và rằng ông muốn tổng công tố viên mới của ông điều tra tất cả các vụ việc mà không có sự can thiệp nào.

Ông Zelenskiy cũng cố gắng xoa dịu khi nói về bà Merkel và ông Macron, rằng ông rất biết ơn sự giúp đỡ của họ và nói những lời trong cuộc điện đàm chỉ vì đang ở trong “giai đoạn khó khăn”.

“Tôi không muốn nói điều gì xấu về bất kỳ ai. Chúng tôi cảm ơn mọi người đã giúp đỡ”, ông Zelenskiy nói sau cuộc gặp với ông Trump.

Nga hưởng lợi?

“Tất nhiên nền tảng quan hệ với các lãnh đạo châu Âu và đặc biệt là bà Merkel sẽ xấu đi”, ông Volodymyr Fesenko, một nhà nghiên cứu tại tổ chức tư vấn Penta ở Ukraine, nói. “Không có sự chỉ trích trực diện nào nhưng bối cảnh và âm điệu đó cho thấy ông Zelenskiy đang phàn nàn về bà Merkel với ông Trump”, ông nói về nội dung cuộc điện đàm.

Một số ý kiến lo ngại vụ việc có thể làm xấu quan hệ Mỹ - Ukraine, ảnh hưởng đến vấn đề hỗ trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine và những khía cạnh khác trong hợp tác song phương, khiến Nga hưởng lợi.

“Nga chắc chắn sẽ tận dụng cơ hội này”, bà Maria Ionova, một nghị sĩ thuộc phe của cựu tổng thống Petro Poroshenko, nói với Reuters.

Kremlin nói rằng đây là vấn đề giữa Mỹ và Ukraine và họ chỉ quan sát.

“Thực tế là ông Trump đã đề nghị ông Zelenskiy đào bới điều xấu về ông Biden, và ông Zelenskiy dường như đã đồng ý”, ông Ash nói.

“Sau tất cả những gì ông Biden làm vì câu chuyện cải cách ở Ukraine, ông Zelenskiy lại đâm ông ấy từ sau lưng, cùng với cựu đại sứ Mỹ, bà Merkel và những người khác. Người chiến thắng là ông Putin”, ông Ash đánh giá.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá