Vĩnh biệt Thái Thanh, 'Chú bé hát' của Liên khu IV

TPO - Ca sĩ Thái Thanh (Băng Thanh) là một giọng hát rất được yêu thích tại Khu IV thời chống Pháp. Cô chính là một trong những ca sĩ trẻ nhất của văn công khu IV, với giọng ca trong trẻo, đậm chất dân gian.

Vĩnh biệt Thái Thanh, 'Chú bé hát' của Liên khu IV
Thái Thanh (tên khai sinh: Phạm Thị Băng Thanh sinh 5 tháng 8 năm 1934), cô đi hát từ sớm trong kháng chiến. Gia đình cô gồm có 4 anh chị em là  Phạm Đình Viêm, Phạm Đình Chương, Thái Hằng, Băng Thanh đều có khiếu ca hát và đều tham gia văn công. 
Phạm Duy tả về Thái Thanh khi còn ở chiến khu: "Phạm Băng Thanh mới 13 tuổi mà đã có giọng hát rất hay. Văn nghệ sĩ người lớn thường gọi cô bé là "chú bé hát".
Vĩnh biệt Thái Thanh, 'Chú bé hát' của Liên khu IV  - ảnh 1 Bốn anh em Thái Thanh đều tham gia hoạt động văn nghệ tại Liên khu IV thời chống Pháp (Thái Thanh - bên phải) 
Mấy anh em của Băng Thanh tham gia lực lượng văn nghệ của khu IV trong thời điểm khó khăn gian khổ nhất. Chính Phạm Duy kể lại trong hồi ký rằng "Phạm Đình Viêm gạ tôi đi theo ba anh em vào Liên khu IV để một lần nữa làm làm nhân viên của đoàn văn nghệ". 
Ban đầu Băng Thanh còn nhỏ, ở nhà với bố mẹ, nhưng lớn lên một chút, cô cũng theo anh chị để vào đoàn văn công.
"Trung đoàn 9 có Phạm Đình Chương và Băng Thanh (Thái Thanh) vừa mới từ khu III di cư vào cùng cha mẹ" - Phạm Duy kể trong hồi ký: "Đầu năm 1949, sau khi tất cả mấy anh em Phạm Đình Viêm, Phạm Đình Chương, Thái Hằng, Băng Thanh (tức Thái Thanh) đã gia nhập các ban văn nghệ quân đội của Liên khu IV rồi thì hai ông bà Thăng Long cũng rời chợ Đại vào Thanh Hóa". 
Ông bà mở quán để cho mấy anh em đi diễn về ăn uống thêm, khi đi vào đơn vị thì đem theo ruốc thịt đựng trong ống tre. 
Vĩnh biệt Thái Thanh, 'Chú bé hát' của Liên khu IV  - ảnh 2 Hai chị em Thái Thanh, Thái Hằng 
Phạm Duy "cùng Viêm Chương, Thái Hằng, Băng Thanh ngồi đàn hát với nhau suốt ngày, hoặc cùng đội viên đoàn văn nghệ đóng quân gần đấy kéo ra sông máng, tắm táp bơi lội". 
Chắc chắn ký ức của những năm tháng kháng chiến không bao giờ phai trong Băng Thanh. Khi vào miền Nam, hoạt động văn nghệ tại đài Pháp Á, dù đã đổi tên thành Thái Thanh, nhưng cô vẫn tiếp tục hát nhiều bài hát yêu nước và điều đó khiến cho nhiều tác phẩm kêu gọi kháng chiến chống Pháp được lan tỏa nhiều hơn trong đời sống thành thị. 
Vĩnh biệt Thái Thanh, 'Chú bé hát' của Liên khu IV  - ảnh 3 Thái Thanh (hàng đầu, bên phải) thời kỳ mới từ chiến khu ra hoạt động văn nghệ tại đài Pháp Á

Người nghệ sĩ gạo cội Thái Thanh vừa qua đời tại Mỹ vào lúc 11h20 ngày 17-3 (giờ địa phương), hưởng thọ 86 tuổi, nhưng những đóng góp của bà với văn nghệ Liên khu IV vẫn được quần chúng ghi nhớ mãi. 

 Cùng nghe lại ca khúc "Quê em miền trung du" của Nguyễn Đức Toàn rất nổi tiếng thời chống Pháp do Băng Thanh (Thái Thanh) trình bày.

Tượng đài Thái Thanh trong lòng đồng nghiệp

Thái Thanh có một chỗ đứng riêng biệt như một giọng hát đặt nền móng cho lịch sử tân nhạc Việt. Khánh Ly cho rằng duy nhất Thái Thanh mới xứng đáng được xưng tụng là diva của Việt Nam.

'Chia tay Thái Thanh - danh ca không ai đủ tư cách phong tặng'

Nhà thơ Đỗ Trung Quân vừa viết những dòng trên trang cá nhân: “Giọng hát này không chỉ một vài dòng ngắn ngủi mà xong được. Nó phải nghìn trang. Chia tay bà một danh ca không cần ai phong tặng, không ai đủ tư cách phong tặng ngoài thời gian”.

Mối tình danh ca - tài tử không trọn vẹn của Thái Thanh - Lê Quỳnh

Ca sỹ Ý Lan đã từng tâm sự, nơi chị mong muốn tìm về để được hát nhất trong cuộc đời là Nhà hát Lớn Hà Nội. Bởi nơi đây là khung trời kỷ niệm của cha mẹ chị - tài tử Lê Quỳnh và danh ca Thái Thanh đã gặp gỡ và yêu nhau.

Nghe lại giọng hát của 'Đệ nhất danh ca' Thái Thanh

Sinh thời, Thái Thanh được khán giả coi là “Đệ Nhất danh ca” của dòng nhạc tiền chiến cũng như nhạc tình miền Nam giai đoạn 1954-1975. Bà đã tạo ra một trường phái riêng hòa trộn giữa tính chất opera Tây Phương với dân nhạc Việt Nam, ảnh hưởng tới nhiều nữ ca sĩ giọng cao của thế hệ sau như Mai Hương, Quỳnh Giao, Ánh Tuyết,…

'Đệ nhất danh ca' Thái Thanh và đại gia đình toàn người nổi danh trong âm nhạc

Trong nền âm nhạc Việt Nam, khó có giọng ca nào được nhiều danh xưng như Thái Thanh. Người nghe nhạc thời những năm 60-70 thì gọi Thái Thanh là “Đệ nhất danh ca”. Nhà văn Mai Thảo cuối thập niên 60 tặng cho Thái Thanh cái tên “Tiếng hát vượt thời gian”. Người nghe nhạc Phạm Duy gọi bà bằng hình ảnh của “Tiếng khóc cười theo mệnh nước nổi trôi”. Thái Thanh được xem như một trong những giọng ca tiêu biểu nhất của tân nhạc Việt Nam.

Danh ca Thái Thanh qua đời

Thái Thanh - một trong những giọng ca có ảnh hưởng nhất tân nhạc Việt Nam - qua đời hôm 17/3, hưởng thọ 86 tuổi.
 

Cùng chuyên mục

Xem thêm Văn hóa

Mới - Nóng