Dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông 'đội vốn' hơn 200%

TPO - Theo Kiểm toán Nhà nước (KTNN), dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, Bộ Giao thông Vận tải lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư từ 8.770 tỷ đồng lên 18.001,6 tỷ đồng khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội về việc điều chỉnh dự án đầu tư.

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông tăng vốn 9.231,6 tỷ đồng khi chưa báo cáo Thủ tướng xem xét, chỉ đạo
Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông tăng vốn 9.231,6 tỷ đồng khi chưa báo cáo Thủ tướng xem xét, chỉ đạo

Sử dụng tư vấn quốc tế cao gấp chục lần trong nước

Chiều 5/7, KTNN đã tổ chức họp báo, công bố báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2018 và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán năm 2017. Đề cập đến chuyên đề các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi, KTNN cho biết, hầu hết các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi đều được các nhà tài trợ đánh giá hiệu quả sau khi hoàn thành dự án.

Tuy nhiên, qua kiểm toán các dự án cho thấy hiệu quả sử dụng chưa tương xứng, chất lượng công trình chưa cao, công nghệ chưa thực sự tiên tiến, chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư; các định mức, đơn giá vật tư đặc thù quá cao, tổng mức đầu tư thay đổi nhiều lần, giải ngân chậm.

Cụ thể, theo KTNN, việc đàm phán, ký kết Hiệp định vay vốn gặp những ràng buộc bất lợi dẫn đến phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài như dự án Cát Linh - Hà Đông phải chỉ định thầu cho nhà thầu Trung Quốc 13.751 tỷ đồng chiếm 77% tổng mức đầu tư (TMĐT); sử dụng hàng hóa, dịch vụ có nguồn gốc từ bên cho vay như dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên sử dụng hàng hoá, dịch vụ có nguồn gốc từ Nhật Bản từ 30% trở lên, nhà thầu chính phải là nhà thầu Nhật Bản.

Cũng theo KTNN, vẫn còn tình trạng sử dụng tư vấn quốc tế với chi phí cao, điển hình như: Dự án đầu tư tuyến đường nối đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình sử dụng tư vấn quốc tế với chi phí gấp 8,5 lần tư vấn trong nước; Dự án ĐTXD cầu Vĩnh Thịnh trên QL2C gấp 7,8 lần; Dự án Vramp gấp 7 lần; Dự án Cải thiện môi trường nước TP. Hồ Chí Minh, lưu vực Kênh Tàu Hũ - Bến Nghé - Đôi - Tẻ, giai đoạn 2 gấp 10 lần; Dự án ĐTXD tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi gấp 11 lần...

Bên cạnh đó là tình trạng đàm phán nhiều điều khoản bất lợi trong hợp đồng, điển hình là dự án đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên thay đổi tỷ lệ thực hiện bảo lãnh thực hiện hợp đồng từ 10% xuống 5% và trong bảo hành từ 10% xuống 3%; thay đổi tỷ lệ giữ lại khi thanh toán từ 10% xuống 5%; cho phép nhà thầu đưa ra yêu cầu về chi phí khi gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng, chấp thuận đơn giá nếu phải gia hạn tiến độ; ấn định khoản chi phí gián tiếp là 29% cho các hạng mục phát sinh; chưa xem xét điều chỉnh các đơn giá dự thầu cao bất thường; chi phí Tư vấn chung cao hơn mức trần theo hướng dẫn của JICA.

Đường sắt Cát Linh - Hà Đông tăng vốn 9.231,6 tỷ đồng

Một thực trạng đáng lưu ý khác được KTNN chỉ ra là nhiều dự án điều chỉnh quy mô, giá trị điều chỉnh lớn so với phê duyệt lần đầu. Trong đó, Bộ Giao thông Vận tải có 27/42 dự án điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư 122.352 tỷ đồng và 97,27 triệu USD; Dự án nâng cao an toàn cầu đường sắt trên tuyến Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh điều chỉnh 3 lần, tăng 6.812 tỷ đồng (tương đương 275,61%) so với tổng mức đầu tư ban đầu, lần 1 tăng 753 tỷ đồng (tương đương 43,8%), lần 2 tăng 1.319 tỷ đồng (tương đương 53,38%) so với lần 1, lần 3 tăng 5.493 tỷ đồng (tương đương 144,9%) so với lần 2; Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư 29.937,6 tỷ đồng (tương đương 172,2%)...

Bên cạnh đó, còn tình trạng nhiều dự án có các tiêu chí quan trọng quốc gia khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội. Cụ thể Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, Bộ Giao thông Vận tải lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư từ 8.770 tỷ đồng lên 18.001,6 tỷ đồng (tăng 9.231,6 tỷ đồng, tương đương 205,27%) khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội về việc điều chỉnh Dự án đầu tư.

Ngoài ra còn có tình trạng điều chỉnh dự án không đúng thẩm quyền là Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên: UBND TP.HCM điều chỉnh dự án chưa đúng giá trị, chưa tuân thủ trình tự thủ tục và chưa đúng thẩm quyền; Ban Quản lý đường sắt đô thị  phê duyệt điều chỉnh tăng TMĐT và quy mô của dự án quan trọng quốc gia.

Kết quả kiểm toán 9 chương trình, 23 dự án, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 21.725 tỷ đồng (thu hồi nộp NSNN 293 tỷ đồng; giảm thanh toán 1.048 tỷ đồng; xử lý khác 20.383 tỷ đồng).

Hà Nội sẽ vay hơn 2.300 tỉ đồng để vận hành đường sắt Cát Linh-Hà Đông

Hà Nội sẽ vay lại 98,35 triệu USD (hơn 2.300 tỷ đồng) phần vốn vay nước ngoài để giải ngân các hạng mục liên quan tới việc khai thác, vận hành kinh doanh tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông.

Đường sắt Cát Linh-Hà Đông chưa thể khai thác, Bộ trưởng Thể nói gì?

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể làm rõ những bất cập khiến dự án đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Đông chậm tiến độ, chưa thể vận hành thương mại khi trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội sáng 5/6.

Ðường sắt Cát Linh - Hà Ðông 'bội tín' lần thứ 8: Thách thức dư luận

Dù Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Ðông (Hà Nội) đã “thất hứa” (Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể trong ngày 28/3 đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan phải hoàn thành trong tháng 4/2019) thời gian đưa vào khai thác lỡ hẹn tới lần thứ 8 nhưng chưa thấy tổ chức hay cá nhân nào bị xử lý. Trong khi đó, phía chủ đầu tư lý giải nguyên nhân dự án chậm do Tổng thầu EPC quá quan tâm tới việc xây dựng và thiếu kinh nghiệm khi thực hiện dự án tại Việt Nam.


Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá