Biển Đông có thể thành khủng hoảng lớn với Mỹ năm 2019

TPO - Xung đột vũ trang vì tranh chấp trên biển Đông có thể là một trong những cuộc khủng hoảng lớn nhất đối với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm 2019, theo kết quả một cuộc khảo sát về những điểm nóng nhất mà các nhà làm chính sách Mỹ sẽ gặp phải trong năm tới.

Ông Tập Cận Bình (giữa) cùng binh lính Trung Quốc trên một tàu của nước này ở biển Đông. (Ảnh: SCMP)
Ông Tập Cận Bình (giữa) cùng binh lính Trung Quốc trên một tàu của nước này ở biển Đông. (Ảnh: SCMP)
Ngoài áp lực trên biển Đông, Trung tâm hành động phòng ngừa thuộc Hội đồng đối ngoại Mỹ lần đầu tiên xếp Đài Loan vào nhóm những điểm nóng nhất trong cuộc khảo sát các ưu tiên phòng ngừa năm 2019 đối với chính quyền Mỹ.
Danh sách các vấn đề nóng nhất còn bao gồm nguy cơ đối thoại thất bại của Washington với Bình Nhưỡng trong vấn đề loại bỏ vũ khí hạt nhân; nguy cơ xảy ra tấn công mạng nhằm phá hoại quy mô lớn vào các mạng lưới và cơ sở hạ tầng của Mỹ; quan hệ thù địch giữa Iran với Mỹ hoặc các đồng minh có thể khiến chính phủ Mỹ phải hành động.
Nhưng theo báo cáo, Washington sẽ phải cân nhắc phản ứng của họ đối với từng vấn đề nóng đó trong bối cảnh đang xung đột với Bắc Kinh về thương mại và các vấn đề khác.
“Chính quyền của Tổng thống Donald Trump vẫn chưa đối mặt với một cuộc khủng hoảng quốc tế nghiêm trọng thực sự mà trong đó ông Trump phải vật lộn tính toán có nên đưa Mỹ vào một cuộc can dự quân dự mới và tốn kém hay không”, báo cáo được đưa ra hôm 17/12 viết. 
“Với một thế giới ngày càng trở nên lộn xộn theo nhiều cách, rất có lý khi cho rằng việc chính quyền Trump sẽ gặp phải một cuộc khủng hoảng lớn chỉ là vấn đề thời gian”, báo cáo đánh giá. 
Kể từ năm 2008, Trung tâm hành động phòng ngừa hằng năm đều đề nghị các chuyên gia đối ngoại xếp hàng 30 cuộc xung đột đang tiếp diễn hoặc có thể xảy ra và ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia của Mỹ. Mục đích của cuộc khảo sát là xác định những ưu tiên ngăn ngừa xung đột mà các nhà làm chính sách Mỹ cần chú ý.
Trong cuộc khảo sát lần thứ 11 vừa qua, Trung tâm nhận được 500 phản hồi từ các quan chức,chuyên gia chính sách đối ngoại và học giả Mỹ đối với những câu hỏi gửi đi từ tháng 11 vừa qua.
Đây là lần đầu tiên những người tham gia khảo sát đánh giá xung đột Mỹ - Trung vì vấn đề đảo Đài Loan là một điểm nóng cần theo dõi, dù chỉ ở mức hai.
Những người trả lời cho rằng “chiến lược gia tăng sức ép kinh tế và chính trị” của Trung Quốc trước thềm cuộc bầu cử lãnh đạo Đài Loan vào năm 2020 sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa hai bờ eo biển.
Nguy cơ nổ ra xung đột trên biển Hoa Đông giữa Trung Quốc và Nhật Bản không còn nằm trong nhóm cần quan tâm nhiều nhất nữa, trong bối cảnh quan hệ hai nước này đã có những dấu hiệu bớt căng thẳng.
Căng thẳng Mỹ - Trung trên biển Đông đang tăng lên, khi Washington gia tăng chỉ trích Bắc Kinh quân sự hóa vùng biển giàu tài nguyên đang có tranh chấp này.
Tuy nhiên, ông Wei Zongyou, một giáo sư về quan hệ quốc tế tại ĐH Phúc Đán ở Thượng Hải, gạt bỏ khả năng cao xảy ra xung đột trên biển Đông, vì cho rằng dự thảo thỏa thuận Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) giữa Trung Quốc và Asean là bằng chứng cho thấy tiến triển của các bên trong quá trình tìm kiếm giải pháp cho những quan điểm khác biệt ở khu vực.
Ông này cũng lạc quan rằng Mỹ và Trung Quốc có thể tránh xung đột trên biển Đông.
Dù chính quyền Trung đã thực hiện đến 9 cuộc tuần tra tự do hàng hải tren biển Đông trong năm nay, “Trung Quốc không muốn xảy ra cọ xát hay xung đột quân sự với Mỹ trên biển Đông, và Mỹ cũng vậy”, ông Wei nói.
Bán đảo Triều Tiên vẫn là một điểm nóng tiềm tàng đối với Washington, vì hiện vẫn chưa có tiến triển rõ ràng trong việc loại bỏ vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, báo cáo đánh giá.
Báo cáo cũng nhấn mạnh những nguy cơ khác như xung đột tiếp diễn ở Syria, bất ổn kinh tế và chính trị ở Venezuela, khủng hoảng nhân đạo ở Yemen, bất ổn và bạo lực gia tăng ở Afghanistan do sự trỗi dậy của lực lượng Taliban.

Biển Đông - ảnh 1

Biển Đông vắng bóng trong cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung

Lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc có vẻ đã không nói gì đến vấn đề tranh chấp trên biển Đông trong cuộc gặp cuối tuần qua bên lề Thượng đỉnh G-20. Giới phân tích cho rằng nguyên nhân có thể là do hai bên muốn tránh làm chệch hướng cuộc thảo luận về thương mại.

Biển Đông - ảnh 2

Ðảo nhỏ ở biển Ðông trở thành điểm tranh giành ảnh hưởng

Căn cứ hải quân Lombrum trên đảo Manus của Papua New Guinea, nơi một thời là điểm tập kết của quân đồng minh trong Thế chiến 2, có thể trở thành mảnh ghép quan trọng mà các nhà hoạch định Mỹ, Úc đang tìm kiếm nhằm đối trọng lại một Trung Quốc ngày càng quyết liệt trên các vùng biển ở khu vực, trong đó có biển Ðông.

Biển Đông - ảnh 3

VN lên tiếng việc TQ - Philippines khai thác chung dầu khí ở biển Đông

Về Bản ghi nhớ về hợp tác khai thác dầu khí giữa Philippines và Trung Quốc ngày 20/11/2018, Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Trà khẳng định: “Hợp tác dầu khí giữa Philippines và Trung Quốc tại biển Đông chỉ có thể được tiến hành tại những khu vực mà hai nước có chủ quyền và quyền chủ quyền theo đúng các quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982”.

Biển Đông - ảnh 4

Mỹ đưa hai tàu sân bay đến Biển Đông

Mỹ cùng lúc điều 2 tàu sân bay tới khu vực Biển Đông ngay trong thời gian Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Philippines.

Biển Đông - ảnh 5

Hai tàu sân bay Mỹ tập trận ở biển Đông

Hai tàu sân bay Mỹ cùng 150 tiêm kích đang thực hiện “các cuộc tập trận hỗn hợp” tại biển Philippines (cách người Philippines gọi biển Đông), theo thông báo của Hải quân Mỹ hôm nay, trong một đợt biểu dương sức mạnh tại khu vực phía nam Trung Quốc. Khu vực này được nói là cũng nằm trong tầm tấn công Triều Tiên đối với quân đội Mỹ.

Biển Đông - ảnh 6

Mỹ ép Trung Quốc ngừng quân sự hóa ở biển Đông

Các quan chức Mỹ lên tiếng thúc giục những người đồng cấp Trung Quốc dừng các hoạt động quân sự hóa ở biển Đông, trong khi phía Trung Quốc chỉ trích Mỹ vì cử tàu chiến tới gần các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng trái phép.

theo SCMP

Cùng chuyên mục

Xem thêm Thế giới

Mới - Nóng

Khám phá