Dầu thải xả vào nguồn nước sạch sông Đà: Xử lý cực kỳ phức tạp

TP - Theo chuyên gia, số dầu thải đổ vào nguồn nước sạch sông Đà nếu có nguồn gốc từ lốp cao su thì sẽ rất độc hại, tẩy độc hết sức phức tạp.

Kho lưu trữ dầu thải tại Công ty Gốm sứ Thanh Hà Ảnh: Quang Lộc
Kho lưu trữ dầu thải tại Công ty Gốm sứ Thanh Hà Ảnh: Quang Lộc
Tại biên bản kiểm tra ngày 19/10, của Cục Cảnh sát Môi trường (Bộ Công an) cũng nêu, từ năm 2012 Công ty Cổ phần Gốm sứ Thanh Hà (Phú Thọ) được Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) tỉnh Phú Thọ chấp thuận cho vận hành 2 dây chuyền sử dụng nhiên liệu từ chiết xuất săm lốp cao su thải thay thế khí hóa than. Thậm chí, việc Cty áp dụng công nghệ này còn được Hiệp hội Gốm sứ Việt Nam tuyên truyền như một sự cải tiến công nghệ.
Cũng tại biên bản kiểm tra ngày 19/10 của Cục Cảnh sát Môi trường (Bộ Công an), Trung tâm kiểm định môi trường (thuộc Cục Cảnh sát Môi trường) đã thu các mẫu chất lỏng có màu đen tại các thùng được đại diện Cty CP Gốm sứ Thanh Hà xác định là chất thải còn lại và cùng loại với chất thải mà Lý Đình Vũ chở ra khỏi Cty này vào ngày 7/10. Tuy nhiên, đến nay, các cơ quan chức năng vẫn chưa công bố kết quả kiểm nghiệm mẫu này.
Trao đổi với phóng viên, một chuyên gia hóa học, chế tạo (xin giấu tên) xác nhận: Công nghệ này nung lốp cao su phế thải để thu dầu FO - R làm nhiên liệu đốt được sử dụng cho các nhà máy gạch men, xi măng... Ngoài ra, công nghệ này còn thu được than carbon, khí gas, thép dây và một phần cặn lẫn với nước nhiễm dầu (còn gọi là dầu thải).
“Dầu thải này thành phần chủ yếu là các Hydrocacbon mạch vòng, khối lượng phân tử lớn, các hợp chất của lưu huỳnh, các phức kim loại: sắt, nhôm, kẽm, chì... các muối canxi, silic, magie... Phần nước nhiễm dầu và cặn này không thể cháy, cực bền về hóa học, mùi hôi đặc trưng, tiếp xúc qua bay hơi cũng có thể gây nôn mửa, dị ứng, rất nguy hiểm”, chuyên gia này cho biết.
TS. Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc Phòng Thí nghiệm Công nghệ lọc hóa dầu và vật liệu xúc tác hấp phụ (Đại học Bách khoa Hà Nội) cũng cho biết, phần cặn lắng từ quá trình nhiệt phân săm lốp cao su phế thải rất độc hại nếu ra môi trường, có nhiều Hydrocacbon thơm đa vòng.
Để xử lý hợp chất trong nước đòi hỏi quy trình tương đối phức tạp, vì hợp chất có hai phần rắn và lỏng. Phần rắn không tan trong nước sẽ bị lắng, còn hạt nhỏ đi vào dòng nước sẽ có cặn nếu không lọc tách mà dùng cho sinh hoạt hằng ngày sẽ rất độc.
Còn phần Hydrocacbon lỏng trong quá trình nhiệt phân không tách hết được sẽ đi theo phần rắn, lẫn vào trong nước cần một phương pháp rất phức tạp mới có thể tách ra được, phải dùng than hoạt tính để hấp thụ, dùng nhiều bước mới tách được.
Còn liên quan đến chất thải đổ đầu nguồn suối chảy vào hồ Đầm Bài, chuyên gia giấu tên nêu trên cho rằng, nếu loại trừ nguyên nhân cố tình đầu độc nguồn nước thì dầu thải trong vụ việc này không phải là dầu thải trong máy móc (bởi dầu máy móc dù đã thải ra vẫn sử dụng được vào nhiều mục đích khác nhau, phải mất tiền mua). 
Theo chuyên gia này, để xử lý được dầu thải từ quá trình nhiệt phân săm lốp phế thải rất tốn kém, cần cả một nhà máy. Còn phương pháp lọc bằng máy ozon hay màng lọc than hoạt tính gần như vô hiệu. “Vì lợi nhuận, những cơ sở nhiệt phân cao su, lốp xe không thuê đơn vị xử lý mà thông thường sẽ chôn lấp, đổ ở chỗ nào đó bí mật, kín đáo” - vị này nói.
Theo vị chuyên gia này, Styren (chất được đề cập nhiều trong các bản công bố về chất lượng nước từ nhà máy nước sạch sông Đà gần đây - PV) là 1 trong hàng nghìn chất trong dầu FO, các chất đó có tổ hợp chất: kẽm, chì, lưu huỳnh và nguy hiểm nhất là Hydrocarbon mạch vòng. Vì thế, vị này đề nghị cơ quan chức năng cần kiểm tra chỗ đổ dầu thải xem lượng tồn dư là bao nhiêu để có biện pháp xử lý.
Đối với hồ Đầm Bài cần phải được nạo vét xử lý hết những chất tồn dư bị lắng đọng nếu không các chất này sẽ nằm ở đáy hồ và trôi ra từ từ… Và quan trọng nhất là kiểm tra sâu nguồn nước xem có các chất như Hydrocacbon, hợp chất lưu huỳnh những chất rất độc hại với cơ thể hay không.

Trước khi bị phát hiện việc phát tán dầu thải ở gần Nhà máy nước sạch sông Đà, từ tháng 5/2019, báo chí từng phản ánh người dân tại khu 6 - 7, phường Thanh Vinh (Thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ) về việc Cty CP Gốm sứ Thanh Hà trong quá trình hoạt động liên tục xả dầu thải tràn ra ruộng, ao hồ gây ô nhiễm, cá chết hàng loạt của các hộ dân xung quanh nhà máy khiến người dân bức xúc.

Cty có nguồn dầu thải đổ vào sông Đà liên tục vi phạm môi trường

Số dầu thải mà ba nghi phạm đổ vào nguồn nước sạch Nhà máy Sông Đà được xác định xuất phát từ Cty CP gốm sứ Thanh Hà (Phú Thọ). Cty đã chuyển giao gần 9.000 kg dầu thải cho các nghi phạm là những cá nhân không có chức năng xử lý chất thải nguy hại theo quy định. Trước đó, Cty này cũng liên tục vi phạm môi trường.

Vì sao giá nước Nhà máy mặt sông Đuống đắt hơn sông Đà?

Công suất bằng nhau nhưng hiện giá nước từ nhà máy nước mặt sông Đuống quyết giá cao gần gấp đôi so với nước sông Đà.

Chuyên gia 'điểm mặt' lỗ hổng quản lý từ vụ nước sông Đà nhiễm bẩn

PGS.TS Bùi Thị An - nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường và phát triển cộng đồng cho rằng, kinh doanh nước sạch là kinh doanh có điều kiện nên rất đặc thù. Đến giờ khi vụ việc sông Đà xảy ra thì mới thấy lỗ hổng, đây không phải lỗ hổng về văn bản pháp luật, mà đây là lỗ hổng về quản lý và trách nhiệm quản lý.

Sông Đà chảy vào đất Việt qua những tỉnh nào?

Sông Đà bắt nguồn từ đâu, có tên gọi khác là gì? Nơi con sông Đà chảy vào đất Việt thuộc tỉnh nào?

Vụ ô nhiễm nước sạch sông Đà: Người đàn ông chết khi thau rửa bể nước ngầm

Anh Nguyễn Viết Việt Anh (32 tuổi, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai) chết sau 30 phút ở dưới bể ngầm chứa nước sinh hoạt của gia đình.

Vụ ô nhiễm nước sạch sông Đà: Triệu tập con gái Chủ tịch Cty gốm sứ Thanh Hà

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo cơ quan điều tra Công an tỉnh Hoà Bình cho biết liên quan đến vụ đổ dầu thải vào nguồn nước sông Đà, Công an tỉnh Hoà Bình đã triệu tập con gái Chủ tịch công ty gốm sứ Thanh Hà và Nguyễn Thành Trung (cán bộ công ty) để phục vụ điều tra.

Cty Thanh Hà nói gì về thông tin 'thuê người đầu độc nước sông Đà'?

Cty Cổ phần gốm sứ Thanh Hà (CTH) vừa có phản hồi chính thức về thông tin được cho là đơn vị này thuê người đổ dầu thải làm ô nhiễm nước sông Đà.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Xã hội

Mới - Nóng

Khám phá