Trách nhiệm Mobifone mua AVG: Chuyên gia nói về 'chính sách hình sự đặc biệt'

TP - Những ngày qua, cơ quan điều tra đưa ra thuật ngữ “chính sách hình sự đặc biệt” áp dụng trong việc truy cứu trách nhiệm hình sự một số bị can trong vụ Mobifone mua AVG. Để rộng đường dư luận, Tiền Phong xin trích một số ý kiến của các chuyên gia pháp lý.

Ông Trần Văn Độ Ảnh: như ý
Ông Trần Văn Độ Ảnh: như ý

Ông Trần Văn Độ -nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao, Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương: Không có “chính sách hình sự đặc biệt”

Bộ luật Hình sự hiện hành không có quy định nào về “chính sách hình sự đặc biệt”, mà chỉ có chính sách khoan hồng. Theo đó, trong các vụ án án tham nhũng, nếu người phạm tội đã khắc phục hoàn toàn hậu quả, thành khẩn khai báo thì được hưởng chính sách khoan hồng trong khuôn khổ pháp luật. Việc dùng từ “chính sách hình sự đặc biệt” trong vụ việc Mobifone mua AVG, cho vài trường hợp có liên quan là không ổn, dễ gây hiểu nhầm chỉ được áp dụng cho Phạm Nhật Vũ và ông Trương Minh Tuấn… Đây là điều cần rút kinh nghiệm, bảo đảm sử dùng từ ngữ một cách chính xác, đúng thuật ngữ pháp luật.

Ngoài ra, qua vụ việc này các cơ quan chức năng cũng cần phải nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định để ngăn chặn tình trạng tẩu tán tài sản tham nhũng. Điều quan trọng là làm sao phải quản lý được dòng tiền, quản lý được sự dịch chuyển tài sản từ người này, sang người kia, từ tiền “bẩn” biến thành tiền “sạch”. Ví dụ như trong trường hợp ông Nguyễn Bắc Son khai là sau khi nhận tiền hối lộ đã đưa cho con gái khoảng 10 lần, mỗi lần từ 300.000 - 400.000 USD.

Tuy nhiên, cô con gái lại phủ nhận việc này và cơ quan điều tra cũng không chứng minh được. Điều này cho thấy, pháp luật đang có những khoảng trống. Nếu chúng ta có cách thức quản lý hiện đại như các nước thì hoàn toàn có thể chứng minh được. Bởi tất cả giao dịch của họ đều qua tài khoản nên rất dễ trong việc truy vết, còn ở ta cứ xách valy tiền mặt đưa nhau, rất khó để chứng minh. Người ta tham ô, nhận hối lộ hàng trăm tỷ đồng sau đó “gửi” con cái, người thân cầm hộ thì khó mà truy ra được. Trong khi đó, ở các nước có tiền cũng chưa chắc tiêu được.

ĐBQH Nguyễn Bá Sơn, Ủy viên Ủy ban Tư pháp: Ðó là tình tiết “giảm nhẹ đặc biệt”

Việc cơ quan điều tra đề nghị áp dụng “chính sách hình sự đặc biệt” đối với ông Phạm Nhật Vũ, người chi hơn 6 triệu USD “lót tay” cho cựu lãnh đạo Bộ TT&TT và Mobifone trong vụ mua AVG, chính là một “chính sách hình sự mới” trong Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi năm 2017. Trong đó có quy định một số loại tội, đặc biệt là tội kinh tế, nếu khắc phục được toàn bộ, hoặc tối thiểu 2/3 thiệt hại gây ra thì có thể được hưởng "chính sách hình sự đặc biệt".

Quy định bây giờ ghi như thế có vẻ hơi khó hiểu, nhưng thực ra nó là sự phát triển của Điều 46 về các tình tiết giảm nhẹ trong Luật Hình sự năm 1999 trước đây, đã quy định một số tình tiết “giảm nhẹ đặc biệt”. Lần này quy định có nâng lên, đối với tội phạm kinh tế, nếu khắc phục được từ 2/3 thiệt hại gây ra, có thể sẽ được hưởng chính sách hình sự đặc biệt ấy. Ví dụ giai đoạn trước mắt, có thể cho anh tại ngoại, rồi quá trình truy tố xét xử, có thể đề nghị với Tòa xem xét, đưa ra mức án hợp lý hơn.

Trong phần trả lời của lãnh đạo Bộ Công an tại phiên họp báo thường kỳ Chính phủ vừa qua có nói về việc này, và tôi cho như thế là rất rõ. Vì sao ông Nguyễn Bắc Son không được đề nghị hưởng chính sách hình sự đặc biệt? Vì ông Nguyễn Bắc Son đưa ra số tiền khắc phục hậu quả rất nhỏ so với tài sản phạm tội mà có. Cụ thể với chỉ xin nộp lại 500 triệu đồng, trong khi ông ấy thừa nhận đã nhận hối lộ số tiền 3 triệu USD, tương đương gần 70 tỷ đồng.

Liên quan đến việc thu hồi tài sản, đây được coi là yêu cầu đầu tiên trong các vụ án tham nhũng. Trong vụ việc này có hai khoản phải thu hồi: Thiệt hại của khoản tiền bỏ ra mua AVG, cái đó đã khắc phục hết rồi. Còn lại một chút đâu đó là các khoản chi phí thẩm định, làm các thủ tục. Còn với 6 triệu USD kia là “tài sản do phạm tội mà có”. Số tiền đó buộc phải tịch thu, xung công quỹ.

Việc thu hồi tài sản này sẽ có nhiều phương án khác nhau. Khi chứng minh được anh phạm tội, lấy chừng đó tiền và tiền đó do phạm tội mà có, Tòa tuyên buộc anh phải hoàn trả, tịch thu xung công quỹ. Nhưng nếu anh nói không có tiền, hoặc số tiền do phạm tội mà có anh để đâu, tẩu tán đi đâu, tôi không biết. Lúc đó, tài sản của anh còn gì, tôi phong tỏa đã. Đó là tài sản để đảm bảo cho việc thi hành án sau này.

Cái quan trọng là cơ quan điều tra đã chứng minh được hành vi phạm tội. Đặc biệt đối với tội tham ô, hối lộ khó lòng mà bảo họ chỉ cho số tài sản đó đang nằm ở đâu, mà họ thường tẩu tán hết. Vì khi làm việc đó, họ biết rõ đó là hành vi phạm tội, không bao giờ người ta lại để tài sản ngời ngời ở đó cho anh thấy cả.

Luật đã quy định rõ, nếu đền bù thiệt hại ở mức độ nào thì sẽ tuyên tội ở mức độ đó. Nếu khắc phục được hậu quả, đó là tình tiết giảm nhẹ, không thì thôi. Đó là một chính sách hình sự, trong trường hợp anh tự nguyện khắc phục hậu quả sẽ được hưởng tình tiết giảm nhẹ. Trọng tâm của án tham nhũng là thu hồi tài sản.

Trách nhiệm Mobifone mua AVG: Chuyên gia nói về 'chính sách hình sự đặc biệt'  - ảnh 1 ĐBQH Nguyễn Bá Sơn  Ảnh: như ý

Chiêu trò 'bồi da, đắp thịt, vỗ béo' AVG cho phi vụ 8.900 tỷ đồng

Móc nối dữ liệu kết quả thanh tra, điều tra vụ Mobifone mua 95% cổ phần của Công ty Cổ phần nghe nhìn toàn cầu (AVG) cho thấy kịch bản dẫn đến thương vụ này khá ly kỳ. Thông tin đối tác nước ngoài hỏi mua AVG; doanh nghiệp này tăng vốn điều lệ, mua thêm cổ phần các công ty khác chỉ là chiêu trò “bồi da, đắp thịt, vỗ béo” AVG nhằm chuẩn bị cho vụ “áp phe” trị giá 8.900 tỷ đồng sau này.

Vụ Mobifone mua AVG: Luật không quy định 'chính sách hình sự đặc biệt'

Một số thẩm phán, luật sư nêu ý kiến như trên, khi được hỏi quanh việc cơ quan điều tra có đề nghị khi truy tố, xét xử sẽ áp dụng chính sách hình sự đặc biệt với bị can Phạm Nhật Vũ -nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Cty Cổ phần nghe nhìn Toàn Cầu (AVG).

Từ mua bán cổ phần AVG đến đưa - nhận hối lộ hàng triệu USD

Sau gần 18 tháng điều tra, Cơ quan CSĐT – Bộ Công an đã khởi tố 14 bị can trong thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần AVG. Trong đó, cựu Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn cùng bị can Lê Nam Trà – Cựu chủ tịch và Cao Duy Hải – nguyên TGĐ Mobifone bị khởi tố 2 tội “Vi phạm quy định...” và “Nhận hối lộ”.

Bản tin Hình sự: Tin mới về 3 triệu đô la tiền hối lộ vụ Mobifone-AVG

Số tiền 3 triệu đô là mà Phạm Nhật Vũ đưa cho ông Nguyễn Bắc Son - Nguyên Bộ trưởng Bộ TT&TT đang ở đâu? 4 học sinh bị ông nội và chị họ đánh bầm tím; Hỗn chiến trong bệnh viện khiến bác sĩ và bệnh nhân hoảng sợ tháo chạy.

Vụ Mobifone mua AVG: 'Mời' mấy ông bộ trưởng vào trại cũng là một cuộc đấu tranh

"Ngay từ đoạn đầu đã khó khăn, riêng chuyện mời mấy ông Bộ trưởng vào trong trại giam cũng là một cuộc đấu tranh. Nhiều người nói tôi là đừng bắt, nhưng không bắt không làm được, trong khi Đảng hỏi tại sao không làm", Viện trưởng Viện KSND Tối cao Lê Minh Trí, nói.

Vụ Mobifone mua AVG: Gần 3 triệu USD bị cáo Nguyễn Bắc Son thu hồi ra sao?

“Ngoài bị cáo Nguyễn Bắc Son xin nộp hơn 500 triệu đồng để khắc phục hậu quả; bị cáo Lê Nam Trà nộp lại 2,5 triệu USD... Còn số tiền gần 3 triệu USD của bị cáo Nguyễn Bắc Son chưa thấy phương hướng gì cả, vì con gái bảo không nhận số tiền ông Son chuyển. Rõ ràng việc thu hồi tài sản tham nhũng vẫn là vấn đề nan giải”, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Tư pháp Mai Thị Phương Hoa nêu.

Tướng Lê Quý Vương: Các đối tượng trong vụ Mobifone mua AVG 'rất thành khẩn'

Nói về thương vụ Mobifone mua AVG, Thượng tướng Lê Qúy Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, kết quả điều tra việc đưa nhận hối lộ thể hiện sự nỗ lực cố gắng của lực lượng điều tra, và các đối tượng rất thành khẩn khai nhận.

Mobifone mua AVG: Những cú 'hạ lệnh' hướng đến 3 triệu USD

Không chỉ giới thiệu Mobifone mua công ty Cổ phần nghe nhìn toàn cầu (AVG), ông Nguyễn Bắc Son, cựu Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) còn chỉ đạo Vụ trưởng Vụ Quản lý doanh nghiệp họp với lãnh đạo Mobifone và đại diện AVG để thống nhất giá mua 95% cổ phần AVG là 8.900 tỷ đồng; đồng thời “hạ lệnh” phải đảm bảo hoàn thành thương vụ trong năm 2015, trước khi ông Son nghỉ hưu.

Cựu Chủ tịch AVG hối lộ cựu Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son 3 triệu USD

Cựu Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Bắc Son khai được cựu Chủ tịch AVG Phạm Nhật Vũ mang 3 triệu USD đến nhà biếu, sau khi thương vụ mua bán cổ phần trị giá 8.000 tỷ đồng hoàn tất. Ông Vũ cũng mang 200.000 USD lên phòng làm việc biếu cựu Bộ trưởng Trương Minh Tuấn...

Vụ Mobifone mua AVG: Khởi tố 5 cán bộ lãnh đạo Mobifone

Mở rộng điều tra vụ án chuyển nhượng cổ phần trị giá hơn 8.000 tỷ đồng giữa Mobifone và AVG, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã khởi tố bị can 5 cán bộ lãnh đạo Mobifone về tội “Vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bộ sậu lãnh đạo Mobifone vừa bị khởi tố dính sai phạm gì trong thương vụ mua AVG

Trong thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần AVG, ông Nguyễn Đăng Nguyên, Phó tổng giám đốc phụ trách chức vụ Tổng giám đốc Mobifone là người tham gia, trực tiếp đàm phán và chỉ đạo đàm phán với các cổ đông AVG, đồng thời phải chịu trách nhiệm chính trong việc trực tiếp ký Quyển dự án đầu tư dịch vụ truyền hình…

Xử lý AVG, Vũ 'Nhôm', Cảng Quy Nhơn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân

Chính phủ khẳng định, việc điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án nghiêm trọng như các vụ AVG, “Vũ Nhôm”, “Út Trọc” mở rộng, Gang thép Thái Nguyên giai đoạn II, cảng Quy Nhơn… được dư luận đồng tình ủng hộ, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Pháp luật

Mới - Nóng

Khám phá